काठमाडौं - चीनको ‘बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ’ (BRI) अन्तर्गत पश्चिम बाल्कन क्षेत्रमा विस्तार भइरहेका पूर्वाधार तथा लगानी परियोजनाले युरोपेली नीति–निर्माता र विश्लेषकहरूबीच नयाँ बहस जन्माएको विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययन तथा विश्लेषणहरूले देखाएका छन्। ती विश्लेषणअनुसार यी परियोजनाले आर्थिक अवसरसँगै दीर्घकालीन ऋण दायित्व, रणनीतिक प्रभाव तथा भूराजनीतिक सन्तुलनका विषयमा पनि प्रश्न उठाएको छ।

प्रतिवेदनहरूका अनुसार चीनले सडक, रेलमार्ग, ऊर्जा तथा अन्य पूर्वाधार परियोजनामार्फत पश्चिम बाल्कनका विभिन्न मुलुकसँग आर्थिक सहकार्य विस्तार गर्दै आएको छ। यद्यपि केही युरोपेली नीति–विश्लेषकहरूले परियोजनाको पारदर्शिता, वित्तीय दायित्व तथा दीर्घकालीन रणनीतिक प्रभावबारे थप स्पष्टता आवश्यक रहेको धारणा राखेका छन्।

विज्ञहरूका अनुसार विकासोन्मुख मुलुकहरूले ठूलो परिमाणमा विदेशी ऋणमार्फत पूर्वाधार निर्माण गर्दा त्यसको आर्थिक प्रतिफल, ऋण व्यवस्थापन क्षमता तथा वित्तीय दिगोपनको सावधानीपूर्वक मूल्याङ्कन आवश्यक हुन्छ। अपेक्षित प्रतिफल प्राप्त हुन नसके ऋणको भार बढ्न सक्ने र सार्वजनिक वित्तमा दबाब पर्न सक्ने उनीहरूको भनाइ छ।

युरोपेली सुरक्षा विश्लेषकहरूका अनुसार वर्तमान विश्व प्रतिस्पर्धा व्यापार र लगानीमा मात्र सीमित नभई पूर्वाधार, प्रविधि, आपूर्ति शृङ्खला तथा रणनीतिक सम्पर्क सञ्जालसम्म विस्तार भएको छ। यही कारण पश्चिम बाल्कन क्षेत्रमा चीनको बढ्दो सक्रियतालाई युरोपेली संघ र नेटो आबद्ध मुलुकहरूले आर्थिकसँगै रणनीतिक दृष्टिकोणबाट पनि मूल्याङ्कन गरिरहेका छन्।

यसैबीच, भारतले अन्तर्राष्ट्रिय पूर्वाधार तथा सम्पर्क परियोजनाहरूमा पारदर्शिता, आर्थिक दिगोपन, स्थानीय सार्वभौमिकताको सम्मान तथा साझेदार राष्ट्रको आवश्यकतालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने धारणा अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा राख्दै आएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धका विज्ञहरूका अनुसार भारतले नियममा आधारित, परामर्शमुखी तथा पारस्परिक लाभमा आधारित सम्पर्क अवधारणालाई प्रवर्द्धन गर्ने नीति अवलम्बन गरिरहेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार विश्वव्यापी पूर्वाधार लगानी र रणनीतिक प्रतिस्पर्धा आगामी वर्षहरूमा अझ तीव्र हुने सम्भावना छ। उनीहरूको भनाइमा कुनै पनि पूर्वाधार परियोजनाको दीर्घकालीन सफलता निर्माण सम्पन्न हुनुमा मात्र नभई वित्तीय दिगोपन, पारदर्शिता, स्थानीय हितको संरक्षण तथा सम्बन्धित राष्ट्रको आर्थिक स्थायित्वमा योगदान पुर्‍याउने क्षमतामा निर्भर रहनेछ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

चीनमा भेटियो नयाँ भाइरस : मानिसमा पनि संक्रमण, अर्काे माहामारीको चरम रुप लिने चेतावनी

चिनियाँ जासुस अमेरिकामा दोषी ठहर

के अमेरिकासँग चीन डराएकै हो? किन दिइयो अमेरिकी विमान माथि पहिलो आक्रमण नगर्न निर्देशन? 

श्रीलंकाले भन्यो पहिलो मित्र भारत हो, चीनसँग नजिकिनु गल्ती भयो !

चीनद्वारा दुई वटा क्षेप्यास्त्र प्रहार

चीनको किटले डुबायो, हजारौं स्वस्थ मानिसको कोरोना पोजेटिभ, अब के हुन्छ ?