आतंकवाद वित्तपोषण तथा अवैध धन शोधनविरुद्ध काम गर्ने विश्वकै प्रभावशाली अन्तरसरकारी संस्था फाइनान्सियल एक्सन टास्क फोर्स (FATF) को उपाध्यक्ष पदमा भारतीय अधिकारी विवेक अग्रवाल निर्वाचित भएपछि अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय कूटनीतिमा भारतको प्रभावबारे नयाँ चर्चा सुरु भएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यो उपलब्धिले भारतको विश्वसनीयता तथा अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय शासन व्यवस्थामा बढ्दो भूमिकालाई प्रतिबिम्बित गरेको छ।
FATF विश्वव्यापी वित्तीय पारदर्शिता, आतंकवाद वित्तपोषण नियन्त्रण तथा अवैध वित्तीय कारोबारविरुद्धको प्रमुख संस्था मानिन्छ। यस संस्थाको नेतृत्व तहमा भारतीय प्रतिनिधिको चयनलाई केवल व्यक्तिगत उपलब्धि नभई भारतको बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिष्ठासँग जोडेर हेरिएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा भारतले वित्तीय पारदर्शिता, डिजिटल भुक्तानी प्रणाली तथा नियामकीय सुधारका क्षेत्रमा उल्लेखनीय प्रगति गरेको दाबी गरिरहेको छ।
नेपालका लागि पनि यो विकास चासोको विषय बन्न सक्छ। नेपालले समेत वित्तीय पारदर्शिता, सम्पत्ति शुद्धीकरण नियन्त्रण तथा अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय मापदण्ड कार्यान्वयनका क्षेत्रमा निरन्तर सुधार गरिरहेको अवस्थामा भारतको अनुभव तथा नेतृत्व क्षेत्रीय रूपमा उपयोगी हुन सक्छ। नेपाल–भारतबीचको खुला आर्थिक सम्बन्धका कारण वित्तीय नियमन तथा सूचना आदानप्रदानको महत्व अझ बढेको देखिन्छ।
यसैबीच पाकिस्तान विगत केही वर्षदेखि FATF सम्बन्धी निगरानी, आतंकवाद वित्तपोषण नियन्त्रण तथा वित्तीय सुधारका विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय दबाबको सामना गर्दै आएको छ। यद्यपि पाकिस्तान FATF को ग्रे सूचीबाट बाहिरिएको भए पनि विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय विश्लेषणहरूले वित्तीय पारदर्शिता तथा सुरक्षा सम्बन्धी चुनौतीहरू अझै पूर्ण रूपमा समाधान नभएको उल्लेख गरेका छन्। यसले अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्थाहरूमा पाकिस्तानको छविमाथि प्रभाव पार्ने गरेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
अर्कोतर्फ चीन विश्व अर्थतन्त्रको प्रमुख शक्ति भए पनि पछिल्ला वर्षहरूमा व्यापार असन्तुलन, औद्योगिक अनुदान, वित्तीय अपारदर्शिता तथा विश्वव्यापी आर्थिक प्रभाव विस्तारका विषयमा आलोचनाको सामना गरिरहेको छ। केही पश्चिमी विश्लेषणहरूले चीनको आर्थिक अभ्यासलाई अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय प्रणालीका लागि चुनौतीपूर्ण विषयका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्।
विश्व वित्तीय शासन व्यवस्थामा प्रभाव बढ्दै गएको अवस्थामा FATF जस्तो संस्थाको नेतृत्व तहमा भारतको उपस्थिति दक्षिण एशियाको शक्ति सन्तुलनका दृष्टिले पनि महत्वपूर्ण मानिएको छ। यस घटनाले भारतलाई केवल क्षेत्रीय शक्ति मात्र नभई विश्वव्यापी आर्थिक तथा वित्तीय नीतिनिर्माण प्रक्रियामा प्रभावशाली भूमिका खेल्ने राष्ट्रका रूपमा स्थापित गरिरहेको संकेत दिएको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। - एजेन्सी
मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।