दक्षिणपूर्व एशियामा चीनको बढ्दो सैन्य प्रभावलाई सन्तुलनमा राख्न भारतको रक्षा कूटनीति महत्वपूर्ण बन्दै गएको विश्लेषण गरिएको छ। विशेषगरी भारतद्वारा विकसित ब्रह्मोस सुपरसोनिक क्रुज मिसाइल तथा सस्तो आक्रमणकारी ड्रोन प्रविधिले क्षेत्रीय सुरक्षा समीकरणमा नयाँ परिवर्तन ल्याउने संकेत देखिएको छ। हालै भारत र भियतनामबीच ब्रह्मोस मिसाइल खरिद सम्झौता अन्तिम चरणमा पुगेपछि चीनमाथि क्षेत्रीय दबाब बढ्ने अनुमान गरिएको छ।  

विश्लेषकहरूका अनुसार दक्षिण चीन सागर क्षेत्रमा चीनले आक्रामक सैन्य उपस्थिति विस्तार गरिरहेका बेला फिलिपिन्स, भियतनाम, इन्डोनेसिया लगायतका राष्ट्रहरूले आफ्नो प्रतिरोध क्षमता बढाउने प्रयास गरिरहेका छन्। यही सन्दर्भमा भारतको मिसाइल तथा रक्षा प्रविधि क्षेत्रीय राष्ट्रहरूको लागि भरपर्दो विकल्पका रूपमा उदाउँदै गएको हो। विशेषगरी ब्रह्मोस मिसाइलको तीव्र गति, उच्च सटीकता तथा समुद्री लक्ष्य नष्ट गर्ने क्षमताले यसलाई रणनीतिक रूपमा अत्यन्त महत्वपूर्ण बनाएको बताइएको छ।  

रक्षा विशेषज्ञहरूले अब भविष्यका युद्धहरूमा केवल महँगा युद्धपोत वा लडाकु विमानभन्दा सस्तो ड्रोन, स्मार्ट मिसाइल तथा नेटवर्क आधारित युद्ध प्रणाली बढी प्रभावकारी बन्ने बताएका छन्। युक्रेन युद्धपछि विश्वभर “लो–कस्ट हाई–इम्प्याक्ट” सैन्य रणनीतिको चर्चा बढिरहेका बेला दक्षिणपूर्व एशियाली राष्ट्रहरूले पनि यही मोडेल अपनाउने संकेत देखिएको छ। भारतले यही आवश्यकतालाई ध्यानमा राख्दै आफ्नो रक्षा निर्यात विस्तार गरिरहेको छ।  

भारतको रक्षा निर्यातमा पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। “मेक इन इन्डिया” अभियानअन्तर्गत भारतले स्वदेशी रक्षा उत्पादनलाई प्राथमिकता दिएको छ। ब्रह्मोस मिसाइल, स्वदेशी ड्रोन, एयर डिफेन्स प्रणाली तथा अन्य आधुनिक सैन्य उपकरणहरू अब अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिस्पर्धी रूपमा प्रस्तुत भइरहेका छन्। यसले भारतलाई केवल क्षेत्रीय शक्ति नभई रक्षा उत्पादन केन्द्रका रूपमा समेत स्थापित गर्ने प्रयास भइरहेको देखिन्छ।  

भूराजनीतिक दृष्टिले पनि भारतको भूमिका महत्वपूर्ण बन्दै गएको छ। अमेरिका, जापान, अष्ट्रेलिया र भारत सम्मिलित “क्वाड” समूहले इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा स्वतन्त्र र खुला समुद्री व्यवस्था कायम राख्ने रणनीति अघि बढाइरहेको छ। चीनको विस्तारवादी नीतिप्रति चिन्तित राष्ट्रहरूले भारतलाई अब सैन्य तथा रणनीतिक साझेदारका रूपमा हेर्न थालेका छन्। - एजेन्सी 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

सिमा अतिक्रमण भएपछि तरुण दल कम्युनिस्ट सरकारसँग आक्रोशित, तत्कालै उचित कदम चाल्न ध्यानाकर्षण

भारतबाट आउने महिलालाई तत्काल नागरिकता दिनुपर्छ : डा. कोइराला

आज मध्यरातमा भारतले धौलीगंगा बाँध खोल्दै, दार्चुलालगायतका जिल्लामा खतरा

ईलाममा ३ करोडको लागतमा भारतले बनाइदियो संस्कृत विद्यालय 

भारतको झट्कापछि चीन शान्ति कायम गर्ने तयारीमा

सिन्धुपाल्चोक घटनाप्रति भारतद्वारा दु:ख व्यक्त