बेंगलुरु- भारतले शुक्रबार आफ्नो पहिलो निजी रूपमा विकसित रकेट, विक्रम-एस सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरेको छ। एक व्यावसायिक अन्तरिक्ष उद्योग सिर्जना गर्न र लागतमा प्रतिस्पर्धा गर्नका लागि उक्त रकेट प्रक्षेपण देशको प्रयासमा कोसेढुंगा हुने बताइएको छ।
स्पेस स्टार्टअप स्काइरूट द्वारा विकसित ५४५ किलोको रकेट, चेन्नई नजिकैको भारतीय अन्तरिक्ष एजेन्सीको प्रक्षेपण स्थलबाट उडाइएको हो। ८९.५ किलोमिटर (किमि) को शिखर उचाइमा पुगेको थियो। रकेटले ध्वनिको गतिभन्दा पाँच गुणा बढी तीव्र गतिमा उडेको र ८३ किलोग्रामको पेलोड १०० किलोमिटरको उचाइमा लैजान सक्ने क्षमता रहेको कम्पनीले जनाएको छ।
स्काइरुट टोलीले आफ्नो पहिलो प्रक्षेपणको लागि ८० किलोमिटरको लक्ष्य राखेको थियो। यसलाई केही एजेन्सीहरूले अन्तरिक्षको सीमाको रूपमा परिभाषित गरेका छन्। कर्मन रेखा- पृथ्वीको वायुमण्डल र अन्तरीक्षबीचको सीमा परिभाषित गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय एरोनटिक्स निकायद्वारा सेट गरिएको थियो।
भिडियो फुटेजले अन्तरीक्ष केन्द्रबाट रकेट उडेको देखाएको छ, जहाँ धुवाँ र आगोको प्वाल छोडेर यसको ट्रेलमा अघि बढेको र प्रक्षेपण भएको ५ मिनेटपछि बंगालको खाडीमा खसेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
निजी क्षेत्र अन्तरीक्ष गतिविधिहरू समन्वय गर्ने भारतीय सरकारी एजेन्सीका अध्यक्ष पवन गोयन्काले भने, 'मिसन प्रराम्भको सुरुवात, सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको घोषणा गर्न पाउँदा म खुसी छु।' पवन चन्दना र भरत डाकाले सुरु गरेको स्काइरुटले साना स्याटेलाइट प्रक्षेपण गर्न विद्यमान प्लेटफर्मको तुलनामा विकास लागतमा ९० प्रतिशतसम्म कटौती गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
यसले रकेट आर्किटेक्चर प्रयोग गरेर लागत बचत हासिल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ, जुन कम्पोजिट सामग्रीको साथ ७२ घण्टाभन्दा कममा भेला हुन सक्छ। यसले अर्को वर्षदेखि उपग्रहहरू वितरण गर्न सक्षम प्रक्षेपण गर्ने योजना बनाएको छ।
'नवीनता र लागत दक्षता उद्योगको लागि दुई चालक हुनुपर्छ। लागत दक्षता पहिले नै प्राप्त भइसकेको छ र अब हामीले अत्याधुनिक प्रविधिलाई हेर्नुपर्छ,' चन्दनाले भने। भारत सरकारले आफ्नो किफायती प्रक्षेपण र मिसनहरूका लागि परिचित राज्यद्वारा सञ्चालित अन्तरिक्ष कार्यक्रमलाई पूरक बनाउन निजी अन्तरिक्ष उद्योग विकास गर्न जोड दिइरहेको छ।
सन् २०१४ मा भारतको मानवरहित मंगल मिशनका लागि ७४ मिलियन अमेरिकी डलर खर्च भएको थियो। हालसम्म, भारतमा रकेट प्रक्षेपणमा राज्य सञ्चालित इसरोको एकाधिकार थियो। स्काइरुट रकेटको नाम भारतीय भौतिकशास्त्री र खगोलविद् विक्रम साराभाईको नामबाट राखिएको छ, जो भारतको अन्तरिक्ष कार्यक्रमका पिता मानिन्छन्।
मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।