काठमाडौं — अन्तरिक्ष अनुसन्धानमा भारतको भूमिका थप विस्तार हुने संकेत देखिएको छ। अमेरिकी अन्तरिक्ष संस्था NASA ले भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (ISRO) लाई आफ्नो प्रस्तावित Moon Base कार्यक्रमसँग सहकार्य गर्न निमन्त्रणा दिएको छ।

भारत र अमेरिकाबीच अन्तरिक्ष सहकार्यसम्बन्धी नवौँ Civil Space Joint Working Group बैठक अगस्ट ५–६ मा भारतको बेंगलुरुस्थित ISRO मुख्यालयमा सम्पन्न भएको थियो। यही बैठकका क्रममा NASA ले ISRO लाई चन्द्रमामा दीर्घकालीन मानव उपस्थितिका लागि अघि बढाइएको कार्यक्रममा सहभागी हुन प्रस्ताव गरेको हो। (The Times of India)

NASA को Moon Base योजनाले विशेषगरी चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुव क्षेत्रमा दीर्घकालीन मानव उपस्थिति विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ। दक्षिणी ध्रुव क्षेत्रमा पानीको बरफ तथा लामो समयसम्म सूर्यको प्रकाश प्राप्त हुने क्षेत्रहरू रहेकाले भविष्यका वैज्ञानिक अनुसन्धान र अन्तरिक्ष अभियानका लागि यो क्षेत्र महत्वपूर्ण मानिन्छ। (Space)

भारतको अन्तरिक्ष क्षमतामाथि बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय विश्वास

NASA को निमन्त्रणालाई भारत–अमेरिका अन्तरिक्ष सहकार्य विस्तारको महत्वपूर्ण संकेतका रूपमा हेरिएको छ। भारतले सन् २०२३ मा Artemis Accords मा हस्ताक्षर गरेपछि चन्द्रमा तथा अन्य अन्तरिक्ष अभियानमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यका लागि आफ्नो प्रतिबद्धता जनाएको थियो। (Space)

नयाँ सहकार्यमा मानव अन्तरिक्ष उडान, वैज्ञानिक तथ्यांक आदानप्रदान तथा व्यावसायिक अन्तरिक्ष क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्ने विषयसमेत छलफलमा आएको बताइएको छ। (Akashvani News)

तर, Moon Base परियोजनामा ISRO को ठ्याक्कै भूमिका, योगदान र जिम्मेवारी भने अहिलेसम्म सार्वजनिक रूपमा निश्चित भइसकेको छैन। पछिल्ला रिपोर्टहरूले निमन्त्रणालाई महत्वपूर्ण कूटनीतिक तथा वैज्ञानिक कदम भनेका छन्, तर भारतको वास्तविक सहभागिताको स्वरूप आगामी वार्ताबाट तय हुने संकेत गरेका छन्। (The Times of India)

चन्द्रमाबाट मंगल ग्रहसम्मको तयारी

NASA को दीर्घकालीन योजनामा चन्द्रमालाई भविष्यका गहिरो अन्तरिक्ष अभियानका लागि आधारका रूपमा प्रयोग गर्ने अवधारणा छ। चन्द्रमामा दीर्घकालीन मानव उपस्थिति विकास भएपछि त्यहाँबाट भविष्यमा मंगल ग्रहलगायत अन्य गहिरो अन्तरिक्ष अभियान सञ्चालन गर्न प्रविधि र अनुभव विकास गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ। (Space)

भारतले पनि आफ्नो मानव अन्तरिक्ष कार्यक्रमलाई विस्तार गर्दै लगेको छ। त्यसैले NASA–ISRO सहकार्यले भारतलाई आगामी दशकका अन्तर्राष्ट्रिय चन्द्र अभियानमा थप महत्वपूर्ण स्थान दिलाउने सम्भावना देखिएको छ।

नेपालका लागि पनि यो घटनाले दक्षिण एसियामा विज्ञान, प्रविधि र अन्तरिक्ष अनुसन्धानको बदलिँदो सम्भावनालाई देखाउँछ। भारतको अन्तरिक्ष क्षमता विस्तारसँगै नेपाल–भारतबीच उपग्रह, पृथ्वी अवलोकन, मौसम पूर्वानुमान तथा अन्तरिक्ष विज्ञानमा सहकार्यका नयाँ सम्भावना खोज्न सकिने क्षेत्रहरू थप महत्वपूर्ण बन्न सक्छन्।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

सिमा अतिक्रमण भएपछि तरुण दल कम्युनिस्ट सरकारसँग आक्रोशित, तत्कालै उचित कदम चाल्न ध्यानाकर्षण

भारतबाट आउने महिलालाई तत्काल नागरिकता दिनुपर्छ : डा. कोइराला

आज मध्यरातमा भारतले धौलीगंगा बाँध खोल्दै, दार्चुलालगायतका जिल्लामा खतरा

ईलाममा ३ करोडको लागतमा भारतले बनाइदियो संस्कृत विद्यालय 

भारतको झट्कापछि चीन शान्ति कायम गर्ने तयारीमा

सिन्धुपाल्चोक घटनाप्रति भारतद्वारा दु:ख व्यक्त