अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF) ले चीनलाई आफ्ना औद्योगिक अनुदान (सब्सिडी) नीतिहरू पुनरावलोकन गर्न र घटाउन सुझाव दिएको खबर सार्वजनिक भएको छ। आईएमएफका अनुसार, चीनका व्यापक सरकारी अनुदानहरूले विश्व बजारमा असन्तुलन सिर्जना गरेको र अन्य देशका उद्योगहरू प्रतिस्पर्धामा प्रभावित भएको चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
विशेषगरी इस्पात, हरित ऊर्जा, विद्युतीय सवारीसाधन र उच्च प्रविधि उत्पादन क्षेत्रमा चीनले प्रदान गर्ने सहुलियतले विश्व व्यापारमा विकृति ल्याएको विश्लेषण गरिएको छ। आईएमएफले दीर्घकालीन आर्थिक स्थायित्वका लागि बजार–आधारित संरचनालाई सुदृढ बनाउन आग्रह गरेको बताइएको छ।
किन चासोको विषय?
चीन विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र हो। त्यहाँको नीतिगत परिवर्तनले विश्व आपूर्ति शृंखला, कच्चा पदार्थको मूल्य र उत्पादन बजारमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ। यदि चीनले अनुदान कटौती गरेमा विश्व बजारमा मूल्य समायोजन र प्रतिस्पर्धात्मक संरचना परिवर्तन हुन सक्छ।
हालै अमेरिका र युरोपेली संघले पनि चीनको औद्योगिक नीति र सब्सिडीबारे आलोचना गर्दै आएका छन्। यस सन्दर्भमा आईएमएफको सुझावलाई बहुपक्षीय आर्थिक दबाबको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
दक्षिण एशियामा असर
दक्षिण एशियाली देशहरू—विशेषतः चीनसँग व्यापार घाटामा रहेका मुलुकहरू—का लागि यस्तो परिवर्तन महत्वपूर्ण हुन सक्छ। चीनका सस्ता उत्पादनको आयातमा निर्भर अर्थतन्त्रहरूमा मूल्यवृद्धि वा आपूर्ति समायोजनको असर देखिन सक्छ।
नेपालका लागि पनि यो विषय चासोको छ। नेपालले चीनसँग व्यापारिक सम्बन्ध विस्तार गरिरहेको छ र केही पूर्वाधार परियोजनाहरूमा सहकार्य गर्दै आएको छ। यदि चीनको आर्थिक नीति परिवर्तन भयो भने लगानी प्रवाह, परियोजना वित्तीयन र आयात संरचनामा प्रभाव पर्न सक्छ।
विश्व शक्ति सन्तुलनको बहस
चीनले आफ्नो औद्योगिक रणनीतिलाई विकास मोडेलको हिस्सा बताउँदै आएको छ। तर आईएमएफको सुझावले विश्व अर्थतन्त्रमा पारदर्शिता र निष्पक्ष प्रतिस्पर्धाबारे बहस पुनः तीव्र बनाएको छ।
समग्रमा, चीनको सब्सिडी नीतिमाथि बढ्दो अन्तर्राष्ट्रिय दबाबले विश्व व्यापार संरचना र क्षेत्रीय अर्थतन्त्रमा नयाँ समीकरण सिर्जना गर्न सक्ने संकेत दिएको छ। - एजेन्सी
मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।