चीनमाथि विदेशमा बसोबास गर्ने उइगर, तिब्बती र हङकङ मूलका नागरिकहरूमाथि दबाब र निगरानी बढाएको आरोप तीव्र हुँदै गएको छ। पछिल्ला दिनहरूमा फ्रान्स, क्यानडा र युरोपका विभिन्न सहरहरूमा आयोजित कार्यक्रममा निर्वासित उइगर कार्यकर्तामाथि आक्रमण प्रयास, धम्की र दूतावास–सम्बद्ध निगरानीको विषय सार्वजनिक भएका छन्।

मानवअधिकार संगठनहरूले यसलाई “ट्रान्सनेशनल रिप्रेशन” अर्थात् सीमापार दमनको अभ्यासका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार चीनभित्र मात्र होइन, विदेशमा समेत आलोचक र अल्पसंख्यक समुदायलाई चुप गराउने प्रयास भइरहेको छ। केही रिपोर्टहरूमा उइगर समुदायमाथि दबाब दिन परिवारजनलाई चीनमा धम्की दिइएको उल्लेख गरिएको छ।

तिब्बती पहिचानमाथि प्रभाव

यसैबीच तिब्बती भाषाको राज्य–नियन्त्रित प्रसारण विस्तार र बोर्डिङ विद्यालय प्रणालीमार्फत सांस्कृतिक पुनर्संरचना गरिएको आरोप पनि बाहिरिएका छन्। विश्लेषकहरूका अनुसार, दीर्घकालीन रूपमा सांस्कृतिक पहिचानलाई कमजोर पार्ने रणनीति अपनाइएको हुन सक्छ भन्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिक्रिया

युरोपेली मुलुकहरूमा रहेका सांसद र मानवअधिकार समूहहरूले स्वतन्त्र अनुसन्धान र कूटनीतिक स्पष्टिकरणको माग गरेका छन्। केही देशहरूले आफ्ना नागरिक तथा शरणार्थी समुदायको सुरक्षाबारे चिन्ता व्यक्त गर्दै चीनसँग स्पष्टीकरण मागेका छन्।चीनले भने यी आरोपहरू अस्वीकार गर्दै आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्न आग्रह गरेको छ।

नेपालका लागि सन्दर्भ

नेपाल ऐतिहासिक रूपमा तिब्बती शरणार्थीको बसोबास रहेको मुलुक हो। चीनसँगको कूटनीतिक सम्बन्ध संवेदनशील भएकाले यस्ता अन्तर्राष्ट्रिय बहसहरूले नेपाललाई समेत अप्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित पार्न सक्छन्।

मानवअधिकार, शरणार्थी व्यवस्थापन र कूटनीतिक सन्तुलनबीच सन्तुलन कायम राख्नु नेपालका लागि चुनौतीपूर्ण विषय बन्न सक्छ। विशेषतः सीमापार निगरानी र राजनीतिक गतिविधिबारे उठेका अन्तर्राष्ट्रिय आरोपहरूका सन्दर्भमा नेपालले सावधानीपूर्वक नीति अवलम्बन गर्नुपर्ने देखिन्छ।

समग्रमा, विदेशमा रहेका उइगर र तिब्बती समुदायमाथि कथित दबाब सम्बन्धी घटनाहरूले चीनको अन्तर्राष्ट्रिय छवि र मानवअधिकार बहसलाई पुनः केन्द्रमा ल्याएको छ। यसले विश्व शक्तिसन्तुलन र क्षेत्रीय कूटनीतिमा नयाँ बहसको ढोका खोलेको विश्लेषण गरिएको छ। - एजेन्सी 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

चीनमा भेटियो नयाँ भाइरस : मानिसमा पनि संक्रमण, अर्काे माहामारीको चरम रुप लिने चेतावनी

चिनियाँ जासुस अमेरिकामा दोषी ठहर

के अमेरिकासँग चीन डराएकै हो? किन दिइयो अमेरिकी विमान माथि पहिलो आक्रमण नगर्न निर्देशन? 

श्रीलंकाले भन्यो पहिलो मित्र भारत हो, चीनसँग नजिकिनु गल्ती भयो !

चीनद्वारा दुई वटा क्षेप्यास्त्र प्रहार

चीनको किटले डुबायो, हजारौं स्वस्थ मानिसको कोरोना पोजेटिभ, अब के हुन्छ ?