काठमाडौं - सन् २०१३ मा चीनले बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ (बीआरआई) लागू गरेको थियो । त्यसयता राष्ट्रपति सी जिनपिङले विगत तीन वर्षमा तीनवटा पहल सुरु गरेका छन् ।

ग्लोबल डेभलपमेन्ट इनिसिएटिभ (जीडीआई), ग्लोबल सेक्युरिटी इनिसिएटिभ (जीएसआई) र ग्लोबल सिभिलाइजेशन इनिसिएटिभ (जीसीआई) कार्यान्वयन भए विश्वसँग चीनको संलग्नताका विभिन्न पक्षहरूलाई समेट्ने अपेक्षा गरिएको थियो ।

तर नेपालले बिआरआई परियोजना कार्यान्वयनमा ढिलाइ गर्दा चीनलाई छटपटी बढेको छ । नेपालले बीआरआईको हिस्सा बन्न सन् २०१७ मा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको थियो ।

नेपालको आग्रहका कारण बीआरआई योजनाहरूमा ट्रान्स हिमालयन बहुआयामिक कनेक्टिभिटी नेटवर्क थपियो। तर, हालसम्म पनि नेपालमा बीआरआई आयोजना कार्यान्वयनमा खासै प्रगति भएको छैन ।

बीआरआईको प्रगति सुस्त भए पनि नेपालमा जीडीआईअन्तर्गतका दुई परियोजनामा काम भइरहेको छ। चीनले नेपाललाई जीएसआईमा सामेल हुन पटक–पटक आमन्त्रण पनि गरिसके पनि असंलग्न नीतिका कारण नेपालले विरोध गरेको छ । नेपाल जीएसआईमा सामेल हुने विचारमा छ।

नेपालले बीआरआई परियोजनामा प्रगति गर्न नसकेकोमा चीन निराश छ । त्यसैले चिनियाँ अधिकारीहरूले नेपाल भ्रमणमा रहेका प्रतिनिधिमण्डललाई बीआरआईको प्रगतिबारे प्रश्न गर्दै आएका छन् ।

त्यति मात्र होइन, काठमाडौंस्थित चिनियाँ दूतावासले नेपाली नेताहरूलाई दबाब दिइरहेका छन् । केही समयअघि नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत चेन सोङले पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलजस्ता आयोजना बीआरआईकै हिस्सा भएको दाबी गरे ।

तर, परराष्ट्रमन्त्री एनपी साउदले नेपालमा कुनै पनि बीआरआई परियोजना कार्यान्वयन नभएको स्पष्ट पारेपछि चीन रिसाएको छ ।

सन् २०२२ मा पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले प्रधानमन्त्री भएलगत्तै काठमाडौं–केरुङ रेलमार्गको सम्भाव्यता अध्ययन गर्न चीनले विज्ञ टोली नेपाल पठाएको थियो ।

सन् २०२३ मा पोखरामा भएको ड्र्यागन बोट फेस्टिभल जीसीआईको हिस्सा भएको चेनले दाबी गरे । बीआरआई राष्ट्रपति सी जिनपिङको विश्वव्यापी महत्वाकांक्षासँग सम्बन्धित रहेकाले चीनले विभिन्न देशहरूलाई परियोजनामा सामेल हुन र कार्यान्वयन गर्न कूटनीतिक दबाब दिँदै आएको छ ।

नेपालले पूर्वाधार विकासका लागि अमेरिकी अनुदान परियोजना मिलेनियम च्यालेन्ज कर्पोरेसन (एमसीसी) लाई बीआरआई सम्झौतासँगै अनुमोदन गरी कार्यान्वयन गर्न थालेपछि चीन झस्किएको छ । त्यसैले नेपालमा चिनियाँ कूटनीतिज्ञहरू बीआरआई कार्यान्वयनका लागि पहल गरिरहेका छन् ।

अमेरिकी अधिकारीहरूले नेपाल पहिले नै अमेरिकाको इन्डो प्यासिफिक रणनीतिको हिस्सा भएको दाबी गर्दै आएका छन् । तर, चीनको प्रतिक्रिया र दबाबले नेपालसँगको सम्बन्धलाई अमेरिकाले चाहे जसरी सहयोग गरिरहेको देखिन्न ।

आगामी सेप्टेम्बरमा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड अमेरिकालगत्तै चीन भ्रमणमा जाँदैछन् । त्यही बेला चीनले बीआरआई कार्यान्वयनका लागि दबाब दिने रणनीति बनाएको छ ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

चीनमा भेटियो नयाँ भाइरस : मानिसमा पनि संक्रमण, अर्काे माहामारीको चरम रुप लिने चेतावनी

चिनियाँ जासुस अमेरिकामा दोषी ठहर

के अमेरिकासँग चीन डराएकै हो? किन दिइयो अमेरिकी विमान माथि पहिलो आक्रमण नगर्न निर्देशन? 

श्रीलंकाले भन्यो पहिलो मित्र भारत हो, चीनसँग नजिकिनु गल्ती भयो !

चीनद्वारा दुई वटा क्षेप्यास्त्र प्रहार

चीनको किटले डुबायो, हजारौं स्वस्थ मानिसको कोरोना पोजेटिभ, अब के हुन्छ ?