बेइजिङ -  विकसित साझेदारहरूले नचाहे पनि विकासोन्मुख देशहरूलाई नव-उपनिवेशवादको शिकार बनाएक छन्। यी देशहरू प्रायः आफ्ना विकास साझेदारहरूबाट आफ्नो पूर्वाधार निर्माण गर्न र निर्यातका लागि आफ्ना प्राकृतिक स्रोतहरूलाई व्यापारिकरण गर्नका लागि प्राप्त हुने पुँजीबाट लोभिएका हुन्छन्। 

यी सबैले प्रायः विकासोन्मुख देशहरूमा आर्थिक वृद्धि र रोजगारीका अवसरहरू सृजना गर्न अन्ततः जनताको जीवनस्तरमा वृद्धि गराउन भन्दै विकाशन्मुख मुलुकमा प्रवेश गर्दछन्। तर न त विकासोन्मुख देशहरू र उनीहरूका विकास साझेदारहरूबीचको सम्बन्ध राम्रो हुन्छ न आर्थिक संलग्नताका नतिजाहरू देखिन्छन्। जसको उदाहरण अफ्रिकाका विकासोन्मुख देशहरू हुन्। 

अमेरिका, बेलायत, ईयू र चीन जस्ता विकसित देशहरूबाट विकास समर्थनको बाबजुद अफ्रिकाको आर्थिक दुर्दशा स्पष्ट छ। अमेरिकी सरकारले सन् २०२१ देखि ४७ अफ्रिकी देशहरूमा १८ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको अनुमानित मूल्यमा ८०० भन्दा बढी द्विपक्षीय व्यापार र लगानी सम्झौताहरू बन्द गर्न मद्दत गरेको छ र अमेरिकी निजी क्षेत्रले अफ्रिकामा ८.६ बिलियन अमेरिकी डलरको लगानी सम्झौताहरू बन्द गरेको छ।

युके-अफ्रिकी लगानी शिखर सम्मेलन २०२० यूरो ६.५ बिलियन भन्दा बढीको सम्झौता र थप ८.९ बिलियन युरो लगानी प्रतिबद्धताको घोषणामा समाप्त भयो। चीन अफ्रिकी देशहरूको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विकास साझेदार बनेको छ। चिनियाँ एफडीआई सन् २००३ मा एक अर्बभन्दा कम रहेकोमा सन् २०२१ मा ५ अर्ब पुगेको छ।

तर अफ्रिकी देशहरूका लागि ठूलो मुद्दा यो हो कि उनीहरूले पछिल्ला केही वर्षहरूमा रेकर्ड गरेको उच्च वृद्धि दरको बाबजुद उनीहरू किन गरिब छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघका अनुसार अफ्रिकाका ४ करोड ६० लाख मानिसले कोभिड-१९ महामारीपछि भोकमरीको अनुभव गरेका छन् - जुन विश्वको कुनै पनि महादेशमध्य सबैभन्दा धेरै हो।

खाद्यान्नको बढ्दो मूल्य, द्वन्द्व र जलवायु परिवर्तनले अफ्रिकाका केही भागहरू गम्भीर र स्थायी खाद्य संकटमा डुबिरहेको छन् र अफ्रिकाका लाखौं मानिसहरू चरम भोकमरीको सामना गरिरहेका छन्।

अफ्रिकी देशहरूसँगको चिनियाँ संलग्नताको विश्लेषणबाट यो बाहिर आउँछ कि चिनियाँ एफडीआई स्रोत खोजिरहेको छ र त्यसैले अफ्रिकी देशहरूमा अभिशाप निम्त्याउने जोखिम छ। 

चिनियाँ एफडीआईले परियोजनाहरूले चिनियाँ ठेकेदारहरूका लागि काम खोज्ने हो, जसमा स्वदेशी कम्पनीहरू र श्रमशक्तिको सीमित सहभागिता रहेको छ। केन्या, इथियोपिया र केही हदसम्म दक्षिण अफ्रिकामा चिनियाँ एफडीआई भनेको अफ्रिकाबाट चीनमा प्राकृतिक स्रोतहरूको बहिर्गमनलाई सहज बनाउन यातायात पूर्वाधार विकास गर्ने भू-रणनीतिक पहलका भइरहेको देखिन्छ। 

अफ्रिकाको वृद्धिले चिनियाँ ऋणलाई सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएको अध्ययनले देखाउँछ; तर उत्पादनशील क्षेत्रमा लगानी गर्न नसक्दा अल्पकालिन आर्थिक अस्थिरता र दीर्घकालमा ऋणको जाल पनि सृजना हुन्छ । 

सन् २०१२ देखि अफ्रिकी देशहरूसँगको चीनको व्यापार सन्तुलनले पनि चीनलाई निरन्तरता दिएको छ। चिनियाँ सम्झौताहरूमा पारदर्शिता र सहुलियतको अभावका कारण अफ्रिकी देशहरूको शोषणको जग पनि चिनियाँ लगानीकर्ताहरूले उर्वर बन्दै गएको छ।

यी चिनियाँ नव-औपनिवेशिक अफ्रिकाबाट धनको निकासको संकेत हुन्। 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

अमेरिकाले चिनियाँ अधिकारीमाथि लगाएको प्रतिबन्धको निर्वासित तिब्बतीहरुद्वारा स्वागत

चिनियाँ अधिकारीद्वारा ५९ तिब्बतीयन परिवारलाई बलपूर्वक स्थानान्तरण

कुनै समयको आक्रामक चीन अहिले 'अपिजर'

नेपाल र श्रीलन्कामा चीनले हस्तक्षेप बढायो : अमेरिका

 बाढीले रुवायो चिनियाँ किसान, खाद्यान्‍नको मूल्य बढ्ने चिन्ता 

मंगोलियास्थित चिनियाँ दूतावासअघि प्रदर्शन, ३० प्रदर्शनकारी प्रकाउ