काठमाडौँ- नेपाल र चीनबीच लामो समयदेखिको विभिन्‍न तहतको सहकार्य र छिमेकी मुलुक भएका कारण द्विपक्षीय सम्बन्ध एक स्वभाविक परिणाम हो । नेपाल र तिब्बतबीचको लामो समयदेखिको व्यापार र राजनीतिक आदानप्रदानको समबन्ध छ । 

यद्यपि विगत दशकहरूमा तुलनामा पछिल्ला केही वर्षयता नेपालमा चिनियाँ सक्रियता व्यापक वृद्धि भएको छ । नेपालको राजनीतिमा बढेका चिनियाँ चासो र गतिविधिहरुका कारण नेपाली राजनीतिमा नै ठूलो परिवर्तन आएको छ । चीनले औपचारिक द्विपक्षी सम्बन्धमात्र नभएर मानव संसाधन र पूँजी लगानीमा पनि वृद्धि गरेको देखिन्छ । चीनको विगतको नेपालमाथिको गैरहस्तक्षेपकारी नीतिमा परिवर्तन गर्दै नेपालको राजनीतिमा प्रत्यक्ष हस्तक्षेप बढेको देखिन्छ । 

चीनको बढ्दो संल‍ग्‍नताले चीन र चिनियाँ नागरिकहरूले नेपाल, नेपाली जनता र नेपाली संस्थाहरुबीचमा तीब्र, प्रभावशाली र आक्रामक दृष्टिकोणलाई पनि अगाडि ल्याएको  छ । सीमा अतिक्रमण, व्यापार नीतिको उल्लंघन, विभिन्‍न ठगी र लुटपाटलगायतका अपराधिक क्रियाकलापमा पनि चिनियाँ संलग्‍नताले नेपाललाई ठूलो धक्का लागेको छ।  ब्यापारको प्रचलनको उल्लंघन, ठगी र ठगीको उदाहरण र चिनियाँ व्यापारी, मजदुर र वरिष्ठ अधिकारीहरुको व्यवहारले धेरै नेपालीहरुलाई उनीहरुप्रति चिनियाँ मनोवृत्तिको बारेमा चिन्तित पारेको छ ।

चीन र नेपाल सीमानामा चीनले अतिक्रमण गर्ने विगतका केही घटनाहरू गत केही वर्षहरूमा बढेका छन् । नेपालको परम्परागत रूपमा उत्तरी सिमाना निगरानी गर्न सीमित क्षमता र पूर्वाधार छ । यसको फाइदा उठाउँदै चीनले लगातार नेपाली सीमा अतिक्रमणलाई बढाउँदै लगेको छ । उत्तरी सीमा क्षेत्रका धेरै ठाउँमा पुराना पिलर स्तम्भहरू गायब पारिएका छन् भने केही स्तम्भहरु विस्थापन गरिएका छन् । 

चीनले लगातार उत्तरी सीमा अतिक्रमणलाई तीव्रता दिए पनि नेपाल सरकारका लागि त्यति चिन्ताको विषय बनेको छैन । यस अवस्थामा चिनियाँहरूले उनीहरूको फाइदाका लागि विभिन्न स्थानहरूमा उपयोग गरेका छन् ।

२०१९ मा गरिएक एक अध्ययन अनुसार चीनले ताप्लेजुङको ओलाङचुङ गोलामा भन्सार कार्यालय स्थापना गरेको छ । चिनियाँ अतिक्रमणका कारण करिब ३६ हेक्टर क्षेत्रफलमा रहेका नागरिकहरु विस्थापन भएका छन् । सन् २०१९-२०२० मा चीनले नेपालको हुम्ला, रसुवा र अन्य छिमेकी जिल्लाहरूमा धेरै जमिन कब्जा गरेको छ । सोलुखुम्बु, दोलाखा, गोरखा, मनाङ, मुस्ताङ, डोल्पा, मुगु र दार्चुला जिल्लामा पनि त्यस्तै अतिक्रमण हुन सक्ने विज्ञहरुले बताए पनि नेपाल सरकार भने मौन देखिएको छ । 

ब्यापार डोमेनमा पनि चिनियाँहरुले धेरै अवैध क्रियाकलापहरु गरिरहेका छन् । यसअघि बैंक लु्टपाट, साइबर आक्रमणलगायतका विभिन्‍न गैरकानुनी गतिविधिमा संलग्‍न १२२ चिनियाँलाई नेपाली अधिकारीहरुले नियन्त्रणमा लिएको थियो । उनीहरु गैरकानुनी रुपमा नेपालमा बसोबास गर्दै आर्थिक ठगी र अनधिकृत इलेक्ट्रोनिक लेनदेनमा संलग्‍न रहेका थिए । यस्ता राजनीतिक, आर्थिक र अपराधिक क्रियाकलामा चिनियाँ सक्रियतामा तीव्र वृद्धि भइरहेको छ । 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

अमेरिकाले चिनियाँ अधिकारीमाथि लगाएको प्रतिबन्धको निर्वासित तिब्बतीहरुद्वारा स्वागत

चिनियाँ अधिकारीद्वारा ५९ तिब्बतीयन परिवारलाई बलपूर्वक स्थानान्तरण

कुनै समयको आक्रामक चीन अहिले 'अपिजर'

नेपाल र श्रीलन्कामा चीनले हस्तक्षेप बढायो : अमेरिका

 बाढीले रुवायो चिनियाँ किसान, खाद्यान्‍नको मूल्य बढ्ने चिन्ता 

मंगोलियास्थित चिनियाँ दूतावासअघि प्रदर्शन, ३० प्रदर्शनकारी प्रकाउ