काठमाडौं । प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाह ‘बालेन’ दुई दिने राजकीय भ्रमणका लागि आज भारत जाँदै छन्। भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको मैत्रीपूर्ण निमन्त्रणामा भारत जान लागेका प्रधानमन्त्री बालेनको भ्रमणलाई नेपाल–भारत सम्बन्ध, ऊर्जा सहकार्य, व्यापार, पारवहन तथा पूर्वाधार विकासका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ।
भ्रमणका क्रममा नेपाल र भारतबीच विभिन्न विकास परियोजनाको संयुक्त उद्घाटन तथा द्विपक्षीय सहकार्य विस्तारका विषयमा छलफल हुने कार्यक्रम छ। प्रधानमन्त्री बालेन र भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीबीच सोमबार प्रतिनिधिमण्डलस्तरीय वार्ता भएपछि विभिन्न परियोजनाको संयुक्त उद्घाटन गर्ने तयारी गरिएको परराष्ट्र मन्त्रालय स्रोतले जनाएको छ।
प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणका क्रममा ऊर्जा सहकार्य र सीमापार पूर्वाधार विकाससँग सम्बन्धित परियोजनाले प्राथमिकता पाउने अपेक्षा गरिएको छ। काभ्रेमा रहेको राष्ट्रिय प्रहरी प्रशिक्षण प्रतिष्ठान, दार्चुलामा निर्माण भएको पुल, अमलेखगन्ज–मोतिहारी पेट्रोलियम पाइपलाइन तथा झापाको चारआलीदेखि भारतको सिलिगुडीसम्म निर्माण हुने पेट्रोलियम पाइपलाइनसँग सम्बन्धित परियोजना छलफल तथा उद्घाटनको सूचीमा छन्।
त्यस्तै, भैरहवा एकीकृत जाँच चौकी (आईसीपी) र कञ्चनपुरको वनवासा चेकपोस्टसमेत उद्घाटन गर्ने तयारी छ।
यद्यपि, भ्रमणका क्रममा छलफल हुने सबै विषय र परियोजनाको अन्तिम सूची निश्चित भइसकेको छैन। विशेषगरी व्यापार तथा पारवहन र हवाई मार्गसम्बन्धी विषयमा कस्ता सहमति हुन्छन् भन्ने अझै स्पष्ट भइसकेको छैन। त्यसैले भ्रमणका क्रममा हुने छलफल र त्यसबाट निस्कने निष्कर्षले आगामी सहकार्यको दिशा निर्धारण गर्नेछ।
परराष्ट्र मन्त्रालयका सचिव अमृतबहादुर राईले सार्वजनिक गरेको भ्रमण कार्यसूचीअनुसार प्रधानमन्त्री बालेन र भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीबीच सोमबार द्विपक्षीय वार्ता हुनेछ। वार्तामा नेपाल–भारत व्यापार, पारवहन, लगानी, ऊर्जा, सम्पर्क सञ्जाल तथा पूर्वाधार विकासका विषयमा छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
यसका अतिरिक्त शिक्षा, स्वास्थ्य, कृषि, खेलकुद, विपद् व्यवस्थापन र मानव संसाधन विकासका क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्ने विषयले पनि प्राथमिकता पाउनेछ। यी क्षेत्रसँग सम्बन्धित विभिन्न समझदारीपत्र आदानप्रदान गर्ने कार्यक्रमसमेत रहेको जनाइएको छ।
द्विपक्षीय वार्तापछि दुवै देशका प्रधानमन्त्रीले संयुक्त पत्रकार सम्मेलन गर्ने र त्यसपछि भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले आयोजना गर्ने औपचारिक दिवाभोजमा प्रधानमन्त्री बालेन सहभागी हुने कार्यक्रम छ।
भारत भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री बालेनले भारतीय राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मूसँग शिष्टाचार भेट गर्नेछन्। भारतीय विदेशमन्त्री डा. एस. जयशंकरले पनि प्रधानमन्त्री बालेनसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम छ।
त्यस्तै, प्रधानमन्त्री बालेन नयाँ दिल्लीस्थित महात्मा गान्धीको समाधिस्थल राजघाट पुगेर श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्ने कार्यसूची पनि रहेको छ।
नेपालमा भारतीय लगानी आकर्षित गर्ने तथा दुवै देशका निजी क्षेत्रबीच व्यापार र लगानीको सहकार्य विस्तार गर्ने उद्देश्यले भ्रमणका क्रममा नेपाल–भारत बिजनेस फोरम आयोजना हुनेछ। फोरममा दुवै देशका व्यवसायीले लगानीका अवसर, व्यापार विस्तार र आर्थिक सहकार्यका सम्भावनाबारे छलफल गर्नेछन्।
प्रधानमन्त्री बालेनको भ्रमणमा सरकारी प्रतिनिधिमण्डलका अतिरिक्त निजी क्षेत्रका ५२ जना व्यवसायीसमेत आफ्नै खर्चमा सहभागी हुने जनाइएको छ। सरकारी भ्रमण टोलीको सदस्य संख्या भने परराष्ट्र मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार ३५ जना रहेको बताइएको छ।
प्रधानमन्त्री बालेन आज दिउँसो १:४५ बजे नेपाल वायुसेवा निगमको नियमित उडानबाट नयाँ दिल्ली प्रस्थान गर्ने कार्यतालिका थियो। भ्रमण टोलीमा परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल, अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले, प्रधानमन्त्रीका प्रमुख सल्लाहकार कुमार ब्यञ्जनकार र राजनीतिक सल्लाहकार असिम शाहसहित सरकारी अधिकारीहरू सहभागी हुनेछन्।
दुई दिने भ्रमण सम्पन्न गरी प्रधानमन्त्री बालेन सोमबार साँझ ६:३५ बजे नेपाल वायुसेवा निगमकै नियमित उडानबाट स्वदेश फर्कने कार्यक्रम छ।
समग्रमा, प्रधानमन्त्री बालेनको भारत भ्रमणको महत्त्व औपचारिक भेटघाटमा मात्र सीमित छैन। ऊर्जा व्यापार, सीमापार पूर्वाधार, पारवहन सुविधा र भारतीय लगानीसँग सम्बन्धित विषयमा ठोस सहमति तथा कार्यान्वयनयोग्य योजना बन्न सके भ्रमणले नेपाल–भारत आर्थिक सम्बन्धलाई थप गति दिन सक्छ। तर, भ्रमणका क्रममा घोषणा गरिने योजना र वास्तवमै कार्यान्वयनमा जाने परियोजनाबीचको अन्तरले यसको वास्तविक उपलब्धता निर्धारण गर्नेछ।
मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।