सन् २०१९ मा भारत सरकारले संविधानको धारा ३७० हटाउने निर्णय गरेपछि जम्मू-कश्मीरमा तीव्र राजनीतिक, सामाजिक र आर्थिक परिवर्तनहरू देखिएका छन्। विगतमा पछाडि परेको यो राज्य आज शिक्षा, पूर्वाधार, विज्ञान र सांस्कृतिक सम्पदाको संवर्धनमा अग्रणी बन्दै गएको छ। IIT, IIM, AIIMS जस्ता उच्चस्तरीय शिक्षण संस्थाहरू स्थापित भइसकेका छन्, जसले स्थानीय युवाहरूका लागि उज्ज्वल भविष्यको ढोका खोलिदिएको छ। महिलाहरू वैज्ञानिक अनुसन्धानको अग्रभागमा पुगिरहेका छन्, र भारत डिजिटल इनोभेसनको ‘एपिसेन्टर’ बन्ने क्रममा रहेको छ।

यसैबीच, भारतले आफ्नो रक्षा क्षमतामा ऐतिहासिक प्रगति गर्दै १२,००० किलोमिटरको दायरासहितको बोम्बर विमान निर्माण गरेको छ, जसले आत्मनिर्भर भारतको परिकल्पनालाई मूर्त रूप दिएको छ। यो प्राविधिक उन्नतिले केवल सीमाको सुरक्षा मात्र होइन, विश्वसामु भारतको वैज्ञानिक र सामरिक आत्मबल पनि देखाएको छ।

तर भारतको त्यो भूभागभन्दा केही किलोमिटर पारि रहेको पाक नियन्त्रित कश्मीरमा स्थिति अत्यन्तै बर्खास्त छ। त्यहाँ प्रेस स्वतन्त्रतामाथि कठोर नियन्त्रण छ, पत्रकारहरूलाई गिरफ्तार गरिन्छ, सञ्चार माध्यमहरूलाई सेन्सर गरिन्छ, र साँचो रिपोर्ट गर्ने हिम्मत गर्नेहरूलाई राष्ट्रद्रोही घोषणा गरिन्छ। मानवअधिकार उल्लंघनको दर बढ्दो छ, जहाँ करिब हरेक हप्ता बालाेच, गिलगित र कश्मीरी समुदायबाट जबर्जस्ती बेपत्ता पारिएका, यातना दिइएका र मृत अवस्थामा फेला परेका व्यक्तिहरूको खबर आउँछ।

अत्याधुनिक मिसाइल र बोम्बर बनाउने भारतमा युवाहरू स्टार्टअपमा रमाइरहेका छन्, जबकि PoJK मा पाकिस्तानी सेना स्थानीय स्रोत साधनको दोहन गर्दै जनतालाई मौनता र त्रासमा बाँधिरहेको छ। Amnesty International ले दर्जनौं बालाेच अभियन्ताहरूको रिहाइको माग गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई हस्तक्षेप गर्न अपिल गरिसकेको छ।

दुई कश्मीरको यो विरोधाभासी चित्र विश्वसमक्ष प्रष्ट देखिएको छ — एकातिर लोकतान्त्रिक सहभागिता, पूर्वाधार र समावेशी विकासको बाटोमा अघि बढ्दो भारत, र अर्कातिर मानवअधिकार दमन, सेना नियन्त्रण र मौन प्रतिरोधको भूमिमा परिणत पाकिस्तानी अधिकृत कश्मीर। यथार्थ यही हो — धारा ३७० को खारेजीले इतिहास मोड्यो, तर सत्य के हो भन्ने देख्न विश्वले अब आँखा खोल्नुपर्ने समय आएको छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।