हङकङ - पश्चिमी देशहरूले पहिलो मूभर्सको फाइदा हासिल गरेपछि महत्वपूर्ण खनिजहरू प्राप्त गर्ने दौडमा चीनलाई पक्रन खोजिरहेका छन्।

तामा, लिथियम, निकेल, कोबाल्ट र दुर्लभ पृथ्वी तत्वहरू जस्ता महत्वपूर्ण खनिजहरू पवन टर्बाइनहरू, बिजुली नेटवर्कहरू र विद्युतीय सवारीहरू सहित, आजको द्रुत रूपमा बढ्दो ऊर्जा प्रविधिहरूमा आवश्यक घटकहरू भएको अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सी (आईईए) ले जनाएको छ।

गत महिना, जस्टिन ट्रुडो सरकारले तीन फर्महरूलाई राष्ट्रिय सुरक्षा चिन्तालाई उद्धृत गर्दै आफ्ना कम्पनीहरूसँगको महत्वपूर्ण खनिज सम्झौताहरूबाट बाहिर निस्कन आदेश दिएपछि चीन रिसाएको थियो।

'चीनले क्यानाडाली पक्षलाई चिनियाँ कम्पनीहरूलाई दबाउन बन्द गर्न आग्रह गर्दछ। हामी क्यानडामा व्यापार गर्ने चिनियाँ कम्पनीहरूका लागि निष्पक्ष, न्यायपूर्ण र गैर-भेदभावरहित वातावरणको लागि आह्वान गर्छौं,' चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता झाओ लिजियानले पत्रकार सम्मेलनमा भने।

झाओले वर्तमान विश्वव्यापी खनिज उद्योग र आपूर्ति श्रृंखला दुवै बजारको कानून र व्यवसायहरूको छनौटको परिणाम भएको बताए। 

'क्यानाडाली पक्षले राष्ट्रिय सुरक्षाको अवधारणालाई बढाएको छ र चीन र क्यानाडाका कम्पनीहरू बीचको सामान्य व्यापार र लगानी सहयोगमा मनमानी रोक लगाएको छ,' उनले भने।

चीनले विश्वभरका दुर्लभ पृथ्वी तत्वहरूमा आफ्नो प्रभुत्व कायम गरिरहँदा पश्चिमले दुर्लभ धातु र खनिजहरूको खरिदमा आत्मनिर्भरतातर्फ धकेलिरहेको बेला यो निर्णय आएको हो।

चीनले २०२२ मा विश्वको ७४ प्रतिशत ब्याट्री उत्पादन गर्ने अनुमान गरिएको छ, जसमा युरोप र अमेरिकामा उत्पादन क्रमशः १६ प्रतिशत र ७ प्रतिशतले पछाडि रहेको हङकङ पोस्टले जनाएको छ।

तर, चीनले धेरै खनिज उत्पादन गर्दैन। यसको सट्टा, यसले क्यानाडा जस्ता ठाउँहरूमा आवश्यक कच्चा पदार्थहरू प्राप्त गर्न विदेशी खानीहरूमा ठूलो लगानी गरेको छ।

हङकङ पोस्टमा प्रकाशित एक रिपोर्ट अनुसार अचानक कारबाहीले चिनियाँ खानी लगानीप्रतिको नकारात्मक मनोवृत्ति झल्काउँछ।

यो पहिले मामला थिएन। पश्चिमी देशहरूले वर्षौंदेखि राष्ट्रिय सुरक्षामा महत्त्वपूर्ण कच्चा स्रोतहरूले पार्ने प्रभावहरूलाई बेवास्ता गरेका छन्, प्रतिवेदनमा थपिएको छ। 

यसअघि सन् २०१३ मा चिनियाँ कम्पनी टियान्की लिथियमले अमेरिकी प्रतिद्वन्द्वीलाई पछि पार्दै उच्च गुणस्तरको लिथियम स्रोत भएको अस्ट्रेलियन ग्रीनबस खानी अधिग्रहण गरेको थियो।

यो अधिग्रहण सरकारी स्वामित्वको चाइना डेभलपमेन्ट बैंकको कोषबाट सम्भव भएको हो। द हङकङ पोस्टका अनुसार यस्तो लापरवाहीले चीनलाई ईभी ब्याट्रीका लागि आवश्यक खनिजको आपूर्तिलाई नियन्त्रण गर्न अनुमति दिएको छ, जुन स्वच्छ ऊर्जामा संक्रमण र जलवायु परिवर्तन विरुद्धको लडाईमा आवश्यक छ।

प्रतिवेदनमा भनिएको छ कि पश्चिमले चीनलाई प्रशोधन गर्न सक्ने क्षमता नभएकाले कच्चा स्रोतहरू चीनलाई हस्तान्तरण गर्न रोक्नु पर्छ।

'चिनियाँ स्रोतहरूमाथिको निर्भरता आर्थिक रूपमा अआकर्षक मात्र होइन, यसले चीन र पश्चिमबीचको भूराजनीतिक प्रतिस्पर्धालाई ध्यानमा राख्दै पश्चिमको रणनीतिक स्वतन्त्रतालाई पनि खतरामा पार्छ,' द हङकङ पोस्टले जनाएको छ। 

अमेरिकाको नेतृत्वमा रहेका पश्चिमी देशहरूले यी नै चिन्ताहरूबाट प्रेरित भएर आफ्ना औद्योगिक नीतिहरूमा पुनर्विचार गरिरहेका छन्।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

चीनसँग विवाद जारीरहेपछि भारतले सीमामा तैनाथ गर्याे मिग–२९के युद्धक विमान 

भारतमा चिनियाँ र अष्ट्रेलियाका राजदुतबीच भिडन्त

चीनसँग तनाव बढेपछि भारतले भन्यो लिपुलेक क्षेत्रमा विशेष निगरानी गर्नू

भारत–चीनबीच कूटनीतिबाट मात्रै सहमति हुनसक्छ :  विदेशमन्त्री जयशंकर

भारत र चीनका सैनिकबीच सिमामा दोहोरो फायरिङ, भिडन्तको खतरा !

पाङगोङ सोको ३० वटा क्षेत्र भारतीय सेनाको नियन्त्रणमा