भारत र इटालीबीचको सम्बन्ध पछिल्ला वर्षहरूमा केवल कूटनीतिक भेटघाटमा सीमित नरही रणनीतिक साझेदारीतर्फ उन्मुख हुँदै गएको देखिएको छ। हालै सम्पन्न भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको युरोप भ्रमणपछि दुई देशबीच रक्षा, प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), ऊर्जा तथा औद्योगिक सहकार्यका नयाँ आयाम खुल्ने संकेत देखिएका छन्। विश्लेषकहरूले अब इटालीलाई भारतको “नयाँ युरोप रणनीति” को एक प्रमुख केन्द्रका रूपमा व्याख्या गर्न थालेका छन्।  

इटाली युरोपेली संघ (EU) भित्र एक महत्वपूर्ण औद्योगिक शक्ति मानिन्छ। विशेषगरी रक्षा उत्पादन, उच्च प्रविधि निर्माण, डिजाइन, अटोमोबाइल र हरित ऊर्जा क्षेत्रमा इटालीको बलियो उपस्थिति रहेको छ। भारतले चीनमाथिको अत्यधिक निर्भरता कम गर्दै वैकल्पिक प्रविधि तथा आपूर्ति शृंखला निर्माण गर्ने रणनीति अघि बढाइरहेका बेला इटालीसँगको सहकार्यलाई विशेष प्राथमिकतामा राखिएको देखिन्छ। यसले भारतलाई युरोपेली बजारमा आफ्नो पहुँच विस्तार गर्न पनि मद्दत पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।  

विशेषगरी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), साइबर सुरक्षा, सेमिकन्डक्टर, रक्षा प्रविधि तथा डिजिटल पूर्वाधारका क्षेत्रमा भारत–इटाली सहकार्य बढ्ने सम्भावना बलियो बनेको छ। दुवै देशले संयुक्त अनुसन्धान, प्राविधिक आदानप्रदान तथा निजी क्षेत्रको लगानी वृद्धि गर्ने विषयमा समेत चासो देखाएका छन्। यसलाई चीनको तीव्र प्राविधिक विस्तारको विकल्पका रूपमा पनि हेरिएको छ।  

अर्कोतर्फ, इटालीले पनि भारतलाई विश्वको सबैभन्दा तीव्र गतिमा उदाउँदै गरेको आर्थिक शक्ति तथा विशाल बजारको रूपमा हेरेको छ। युरोपेली अर्थतन्त्रमा देखिएको सुस्तताबीच भारतसँगको सहकार्यले इटालीलाई नयाँ आर्थिक अवसर उपलब्ध गराउने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी ऊर्जा सुरक्षा, हरित प्रविधि तथा रक्षा उद्योगमा दुवै देशका हितहरू मिल्दोजुल्दो देखिन्छन्।  

भूराजनीतिक दृष्टिले पनि भारत–इटाली सहकार्यलाई महत्वपूर्ण मानिएको छ। इन्डो–प्यासिफिक क्षेत्रमा चीनको बढ्दो प्रभाव, युक्रेन युद्धपछि बदलिएको युरोपेली सुरक्षा वातावरण तथा विश्व आपूर्ति शृंखलामा देखिएको अस्थिरताबीच भारतले युरोपसँगको सम्बन्धलाई नयाँ ढंगले पुनर्संरचना गरिरहेको छ। इटाली यस रणनीतिमा एक “विश्वसनीय युरोपेली साझेदार” का रूपमा उदाएको विश्लेषण गरिएको छ।  

भारतले “मल्टिअलाइनमेन्ट” अर्थात् विभिन्न शक्तिसँग समानान्तर सम्बन्ध कायम गर्ने विदेश नीति अघि बढाइरहेको सन्दर्भमा इटालीसँगको सम्बन्धले नयाँ सन्तुलन सिर्जना गर्न सक्ने देखिन्छ। अमेरिका र चीनबीचको प्रतिस्पर्धा तीव्र बन्दै जाँदा भारतले युरोपेली साझेदारहरूसँग सम्बन्ध मजबुत बनाउँदै आफ्नो वैश्विक प्रभाव विस्तार गर्ने रणनीति अपनाइरहेको स्पष्ट संकेत देखिएको छ। -एजेन्सी 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।