माडागास्करमा अचानक भड्किएको जनआन्दोलनले अफ्रिकामा चीनको वर्षौंदेखिको प्रभावशाली रणनीति गम्भीर संकटमा परेको संकेत देखिएको छ।
चीनले अफ्रिकामा लगानी, पूर्वाधार, खानी परियोजना र कूटनीतिक सम्बन्ध बढाउँदै ठूलो प्रभाव जमाउँदै आएको भए पनि स्थानीय समुदायमा बढ्दो असन्तुष्टि अब प्रत्यक्ष विद्रोहमा परिणत भएको विश्लेषणहरू आएको छ।
माडागास्करका नागरिकहरूले चीन–सम्बद्ध परियोजनाहरूले वातावरण नष्ट गरेको, स्थानीय रोजगारी खोसिएको, प्राकृतिक स्रोतहरूको दोहन बढेको र सरकार–ठेकेदार मिलेमतोमा भ्रष्टाचार व्यापक भएको आरोप लगाउँदै सडकमा उत्रिएका छन्।
प्रदर्शनकारीहरूले चीनको हस्तक्षेप ‘नयाँ उपनिवेशवाद’ भनेर परिभाषित गर्दै सरकारलाई चीनसम्बद्ध सम्झौता पुनःविचार गर्न माग गरेका छन्। अफ्रिकाका धेरै देशहरूमा चीनले शक्तिशाली आर्थिक प्रभाव जमाउँदै आए पनि माडागास्करमा देखिएको यी घटनाहरू अन्य स्थानहरूमा फैलने संकेत देखिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार, अफ्रिकी जनतामा चीनप्रति बढ्दो अविश्वास, पारदर्शिताको अभाव, कर्जा–जालको डर र सामाजिक–आर्थिक असरले चीनका परियोजनाबारे पुनर्विचारको लहर फैल्दै गएको छ।
माडागास्करमा बढेको तनाव केवल स्थानीय आन्तरिक मुद्दा मात्र होइन, चीनको अफ्रिका-केन्द्रित भू–रणनीतिक महत्वाकांक्षामा पनि ठूलो झट्का मानिएको छ। माइनिङ, ऊर्जा, समुद्री पहुँच, र भौगोलिक प्रभाव विस्तारमा चीनले दीर्घकालीन योजना बनाइरहेको बेला यस्तो विद्रोहले भविष्यका परियोजना सुरक्षामा पनि प्रश्न उठाएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले घटनाक्रमलाई ‘अफ्रिकामा भू–राजनीतिक रुजहान बदलिँदै गएको संकेत’ भनेर व्याख्या गरिरहेका छन्। माडागास्करमा उठेको असन्तोष अब अफ्रिकाभर फैलिने हो कि भन्ने बहस पनि शुरु भएको छ।
मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।