दक्षिण चीन सागरमा चीन र फिलिपिन्सका जहाजबीच भएको नयाँ भिडन्तपछि अमेरिकाले तीव्र प्रतिक्रिया जनाएको छ। Reuters को रिपोर्ट अनुसार, अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले चीनमाथि “असुरक्षित र गैर–पेशेवर” कार्यको आरोप लगाउँदै फिलिपिन्सको सार्वभौमिक अधिकारको समर्थनमा दृढ प्रतिबद्धता दोहोर्याएको छ।

यो घटना सन् 2025 अक्टोबर 13 मा दक्षिण चीन सागरको विवादित क्षेत्रमा भएको थियो, जहाँ चिनियाँ तटरक्षक जहाज र फिलिपिन्सको आपूर्ति जहाज आमनेसामने भएका थिए। भिडन्तमा फिलिपिन्सको जहाजलाई गम्भीर क्षति पुगेको बताइन्छ।

भिडियो फुटेज र उपग्रह चित्रहरूले चिनियाँ जहाजले जानाजानी मार्ग अवरोध गरी ठोक्किएको प्रमाण देखाएका छन्। अमेरिकी विदेश विभागका प्रवक्ताले एक वक्तव्य जारी गर्दै भने, “चीनको यो व्यवहार केवल क्षेत्रीय शान्तिका लागि होइन, अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री नियमका लागि पनि चुनौती हो।”

उनले फिलिपिन्समाथिको हमला भनेको “अमेरिका–फिलिपिन्स रक्षा सन्धिको उल्लङ्घनको सीमा नाघ्ने खतरा” भएको उल्लेख गरे। यस घटनाले दक्षिण चीन सागरको विवाद पुनः तातो बनाएको छ। चीनले घटनाबारे आफ्नो बचाउ गर्दै फिलिपिन्सको जहाजले “गैरकानुनी प्रवेश” गरेको दाबी गरेको छ।

तर अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी दृष्टिले उक्त क्षेत्र फिलिपिन्सको आर्थिक विशेष क्षेत्र (EEZ) भित्र पर्ने प्रष्ट प्रमाण छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, यो केवल दुई देशबीचको झडप होइन, अमेरिकासँग चीनको बढ्दो प्रतिस्पर्धाको अर्को चरण हो।

वाशिङ्टनले हालै आफ्नो नौसेना र मित्र राष्ट्रहरूको गस्ती गतिविधि बढाएको छ, जसले क्षेत्रलाई “शीतयुद्ध–शैलीको तनाव क्षेत्र” मा परिणत गरिरहेको छ। फिलिपिन्सका राष्ट्रपति फर्डिनान्ड मार्कोस जुनियरले पनि चीनविरुद्ध कडा भाषा प्रयोग गर्दै भनेका छन्, “हाम्रो सार्वभौमिक अधिकारप्रति कुनै सम्झौता सम्भव छैन। हामी आत्मरक्षाका लागि आवश्यक सबै कदम चाल्नेछौं।”

अन्तर्राष्ट्रिय कानुनी विज्ञहरूले चिनियाँ नौसैनिक व्यवहारलाई “UNCLOS (United Nations Convention on the Law of the Sea)” को स्पष्ट उल्लङ्घन भनेका छन्। यो सन्धी अनुसार कुनै पनि देशले अर्का देशको विशेष आर्थिक क्षेत्रभित्र स्वीकृति बिना सैन्य गतिविधि गर्न पाउँदैन। चीनको बढ्दो आक्रमकता केवल फिलिपिन्समा सीमित छैन। रिपोर्ट अनुसार, भियतनाम, मलेसिया र इन्डोनेसिया पनि चिनियाँ जहाजहरूको दवाबमा छन्।

अमेरिकाले यस घटनालाई “क्षेत्रीय स्थायित्वका लागि गम्भीर खतरा” भन्दै अन्तर्राष्ट्रिय समर्थन जुटाउने प्रयास थालेको छ। दक्षिण चीन सागरमा चलिरहेको शक्ति सन्तुलन अब केवल एशियाको विषय होइन, विश्व सुरक्षाको प्राथमिकता बन्दै गएको छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।