एन्करेज (अलास्का)  — संयुक्त राज्य अमेरिका र भारतबीचको साझा सैन्य अभ्यास “युद्ध अभ्यास २०२५” अलास्काको भीषण चिसो र हिमपातबीच सुरु भएको छ। यो वर्षको अभ्यासले हिन्द–प्रशान्त क्षेत्रमा दुई लोकतान्त्रिक शक्ति राष्ट्रबीचको सामरिक सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याएको छ।

भारतीय सेनाको ९मौं गोर्खा राइफल्सका जवानहरू र अमेरिकी सेनाको १मौं इन्फेन्ट्री ब्रिगेडका सैनिकहरूबीच संयुक्त अभ्यास भइरहेको Tribune India र Republic World का प्रतिवेदनहरूमा जनाइएको छ। अभ्यासमा दुबै सेनाले “हाई–अल्टिट्युड अर्बन वारफेयर”, आतंक–विरोधी कारबाही, खोज तथा उद्धार तालिम र ड्रोन–आधारित निगरानी प्रणालीमा प्रयोगात्मक अभ्यास गरिरहेका छन्।

‘हिमयुद्ध’ भन्दा धेरै गहिरो सन्देश यस अभ्यासको सन्देश केवल सैन्य तालिममा सीमित छैन। अमेरिकी रक्षा विभागका अनुसार, भारत–अमेरिका सहकार्य अब इन्डो–प्यासिफिक सुरक्षा ढाँचाको केन्द्रबिन्दु बन्न थालेको छ। अभ्यासको उद्घाटन समारोहमा अमेरिकी मेजर जनरल अलेक्जान्डर वेस्टनले भने, “हामी केवल युद्धका लागि होइन, स्थायित्वका लागि अभ्यास गरिरहेका छौं।

भारत हाम्रो विश्वासिलो रणनीतिक सह–भागी हो।” यसैबीच, भारतीय सेनाका लेफ्टिनेन्ट जनरल प्रदीप चन्द्र पाण्डेले भने, “हामी संयुक्त रणनीति, सह–सञ्चालन र उपकरण अनुकूलनमा नयाँ स्तरमा पुगेका छौं। यो अभ्यासले दुबै सेनाबीचको परस्पर विश्वासलाई अझ बलियो बनाउँछ।”

हिन्द–प्रशान्तमा सन्तुलनको पुनर्लेखन सामरिक विश्लेषकहरूका अनुसार, यो अभ्यास केवल प्रशिक्षण नभई, चीनको बढ्दो प्रभाव र रुस–उत्तर कोरियाको सञ्जालबीच भारत–अमेरिका सन्तुलन पुनर्स्थापित गर्ने सन्देश हो। अलास्काको भूगोलमा अभ्यास गर्नुको रणनीतिक अर्थ पनि छ — कठोर मौसम, चुनौतीपूर्ण भूभाग र लामो दूरीका सप्लाई–लाइनहरूमा समन्वय परीक्षण गर्नु। Times of India र NDTV का अनुसार, अलास्का अभ्यास सँगसँगै भारतले आगामी महिनामा जापान र अस्ट्रेलियासँग पनि संयुक्त नौसैनिक अभ्यास तय गरेको छ, जसले QUAD सहकार्यलाई थप सुदृढ बनाउनेछ। राजनीतिक पृष्ठभूमि र कूटनीतिक सन्देश अभ्यासको समय महत्त्वपूर्ण छ।

अमेरिकी चुनावी माहोलमा भारतलाई “विश्वसनीय लोकतान्त्रिक बल” का रूपमा चित्रण गर्दै राष्ट्रपति जो बाइडेन प्रशासनले रक्षात्मक सहकार्य विस्तारलाई प्राथमिकता दिएको छ। भारतको दृष्टिले पनि, अमेरिका केवल साझेदार होइन, ‘टेक–डिफेन्स इकोसिस्टम’ को आधारशिला बन्दैछ। स्मरणीय छ — २०२४ को संस्करण भारतको लद्दाखमा भएको थियो।

यस वर्ष अभ्यास अलास्कामा गरिएको छ, जसले “उच्च–अक्षांश र कठोर भौगोलिक परिस्थितिमा सञ्चालन क्षमता” परीक्षण गर्ने अवसर दिएको छ। स्थानीय दृष्टि र मानवीय कोण अलास्काका स्थानीय बासिन्दाहरूका अनुसार, भारतीय सेनाको उपस्थितिले यहाँको आर्थिक गतिविधि र स्थानीय सम्पर्कमा नयाँ ऊर्जा थपेको छ।

भारतीय सैनिकहरूले स्थानीय विद्यालय र सामुदायिक कार्यक्रममा पनि सहभागिता जनाएका छन् — जसले द्विपक्षीय सम्बन्धमा मानवीय स्पर्श थपेको छ। समग्रमा, अलास्काको हिमशिखरमुनि भइरहेको यो युद्ध अभ्यास २०२५ केवल सैनिक तालिम होइन — यो लोकतान्त्रिक साझेदारी, आपसी विश्वास र हिन्द–प्रशान्त क्षेत्रको भविष्यको सुरक्षा समीकरण लेख्ने कूटनीतिक ‘संकेत’ हो।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।