नयाँदिल्ली  — भारत र युरोपबीचको व्यापार र प्रविधि सहकार्यले नयाँ अध्याय सुरु गरेको छ। ASML जस्ता सेमिकन्डक्टर कम्पनीहरूको साझेदारी, युरोपेली संघसँगको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (FTA) वार्ता, र जर्मनी–भारतको लगानी विस्तारका घोषणाले यो सहकार्यलाई ‘रणनीतिक साझेदारीको दोस्रो पुस्ता’ मा रूपान्तरण गरेको संकेत दिएका छन्।

ASML र भारतको चिप साझेदारी The Economic Times का अनुसार, डच प्रविधि कम्पनी ASML ले भारतसँग स्थानीय चिप निर्माणमा सहकार्यका सम्भावनाबारे छलफल अघि बढाएको छ। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको “Make in India” अभियान अन्तर्गत यो पहिलो पटक हो, जब लिथोग्राफी प्रविधिमा विश्वका शीर्ष आपूर्तिकर्तामध्ये एक कम्पनीले भारतमा उत्पादन सहकार्यबारे प्रत्यक्ष रुचि देखाएको छ। भारतले Semicon India 2025 सम्मेलनमा जापानको Tokyo Electron र अमेरिकी Sinclair Corp सँग पनि साझेदारी सुदृढ गर्ने घोषणा गरेको थियो।

The Hindu Business Line का अनुसार, भारतको पहिलो “Made-in-India” चिप प्रधानमन्त्रीलाई प्रस्तुत गरिएको थियो, जसलाई सञ्चारमन्त्री अश्विनी वैष्णवले “भारत अब स्थायित्व र प्रविधि आत्मनिर्भरताको प्रकाशस्तम्भ” भनेका थिए। FTA र युरोपेली समर्थन युरोपेली संघसँग भारतको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (FTA) वार्ता अन्तिम चरणमा पुगेको पुष्टि भारतीय वाणिज्यमन्त्री पियूष गोयलले हालै गरेका छन्।

Zee News र Times of Oman का अनुसार, यो सम्झौता अक्टोबरमा निष्कर्षमा पुग्ने अपेक्षा छ। जर्मन विदेशमन्त्री जोहान वेडफुलले भनेका छन्, “जर्मनी पूर्ण रूपमा भारत–EU FTA को समर्थनमा उभिएको छ, र वार्ता छिटो टुंग्याइनु दुवै पक्षको हितमा छ।” यसैबीच, Tribune India ले जनाएको छ कि भारत र जर्मनीबीच बजार पहुँच र व्यापार सहजताबारे उच्चस्तरीय बैठक सम्पन्न भएको छ। भारतीय प्रधानमन्त्री र जर्मन विदेशमन्त्रीबीच भएको भेटमा दुवै देशले हरित–प्रविधि, साइबर–सुरक्षा र नवीकरणीय ऊर्जामा साझेदारी सुदृढ गर्ने सहमति जनाएका थिए।

आर्थिक–रणनीतिक संकेत विश्लेषकहरूका अनुसार, भारतको प्रविधि नीतिले अब “पूर्व–पश्चिम सन्तुलन” कायम गर्ने रणनीति लिएको छ। चीनसँगको प्रतिस्पर्धा र अमेरिकासँगको सहयोगबीच, भारतले युरोपसँग गहिरो आर्थिक सम्बन्धले ‘विश्वसनीय प्रविधि भागीदार’को छवि बनाउन खोजेको छ। लन्डनस्थित अर्थशास्त्री एडवर्ड प्राइसका अनुसार, “भारत २१औं शताब्दीको निर्णायक मतदाता हो। यसको ट्यारिफ नीति आत्मनिर्भरता मात्र होइन, आर्थिक कूटनीतिमा नयाँ स्वरूप हो।” .

नयाँ ‘टेक रेल’ र लगानीको ढोका News Nation TV ले लेखेको छ कि भारतीय प्रधानमन्त्री मोदी र जर्मन विदेशमन्त्री वेडफुलबीच भएको भेटमा ‘टेक–रेल’ नामक प्रस्तावमा पनि छलफल भएको छ — जसअन्तर्गत युरोपेली प्रविधि कम्पनीहरूले भारतमा अनुसन्धन–विकास केन्द्र स्थापना गर्ने योजना अघि बढाएका छन्। त्यसैगरी, सिङ्गापुरसँगको वार्तामा अर्थमन्त्री निर्मला सीतारमणले दक्षिणपूर्व एसियाली लगानीलाई भारतको “रणनीतिक गेटवे” को रूपमा प्रस्तुत गरेकी छन्। यो कदमले भारतलाई पूर्व–पश्चिम दुवै आर्थिक जालोको ‘ट्रान्जिट हब’ बनाउन सक्ने विश्लेषकहरूको अनुमान छ।

भारत–युरोप सहकार्य अब केवल व्यापारिक होइन, प्रविधि, हरित ऊर्जामा रूपान्तरण र डिजिटल लोकतन्त्रको साझेदारीमा आधारित हुन थालेको छ। यो सम्बन्ध बलियो बने भने, एशियाको आर्थिक केन्द्रको सन्तुलन पुनर्लेखन हुने सम्भावना प्रबल छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।