गिलगित— पाकिस्तानको उत्तरी क्षेत्र गिलगित–बाल्टिस्तान (GB) फेरि अशान्त बनेको छ। स्थानीय व्यापारी, किसान र नागरिक समूहहरूले निरन्तर प्रदर्शन गर्दै संघीय सरकारको “उपनीवेशवादी नीति” को विरोध गरिरहेका छन्। उनीहरूको माग स्पष्ट छ — “हामीलाई हाम्रा स्रोत–साधनमा अधिकार चाहिन्छ।”

Dawnका अनुसार, सोस्त, हन्जा र गिलगित शहरमा व्यापारीहरू र नागरिक समाजले सयौँको संख्यामा विरोध प्रदर्शन गरेका छन्। प्रदर्शनको सुरुवात ‘ट्रेडर युनियन’ को कर विरोध आन्दोलनबाट भएको थियो, तर पछि यो आन्दोलन “स्वायत्तता र अधिकारको संघर्ष” मा परिणत भएको छ। व्यापारीहरूका अनुसार, संघीय सरकारले गिलगितलाई गैर–शुल्क क्षेत्र (Non-Tariff Area) घोषणा गर्ने वाचा पूरा नगरेको छ। गिलगित–बाल्टिस्तानका जनप्रतिनिधिहरूले भने, “हाम्रो कर इस्लामाबादमा जान्छ, तर सेवाहरू कहिल्यै फर्किँदैनन्।”

Pamirtimesका एक विश्लेषणमा भनिएको छ, “यो क्षेत्र जलवायु परिवर्तन र शासन असमानताको दोहोरो दबाबमा छ — बाढी, हिमनदी पग्लन र जल संकटले जनजीवन अस्तव्यस्त छ।” Eurasia Review र Zamin.uz का रिपोर्टहरूले जनाएका छन् कि गिलगित–बाल्टिस्तानमा भइरहेको आन्दोलनको गुञ्ज जिनेभासम्म पुगेको छ। संयुक्त राष्ट्र मानवअधिकार परिषद्को ६०औं अधिवेशनमा मानवअधिकारकर्मीहरूले पाकिस्तानद्वारा गरिएको दमन र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको हननको विषय उठाएका थिए। The European Timesले भनेको छ, “पाकिस्तानले गिलगित–बाल्टिस्तानमा संघीय नियन्त्रण कायम राख्न भारी संख्यामा सेना परिचालन गरेको छ। पत्रकार, विद्यार्थी र महिला कार्यकर्तामाथि निरन्तर निगरानी र गिरफ्तारी अभियान चलिरहेको छ।” स्थानीय बासिन्दा सईद अलीका अनुसार, “हामीले कर तिर्छौं, तर हामीलाई विद्यालय, अस्पताल र सडक दिइँदैन। जब हामी आवाज उठाउँछौं, तब हामीमाथि आतंकवादीको आरोप लगाइन्छ।”

वातावरणविद्हरूको चेतावनी छ — हिमनदीको तीव्र पग्लनले यस क्षेत्रमा भविष्यमा पानी र खाद्यान्न संकट निम्त्याउनेछ। तर सरकार जलस्रोतमा निजी लगानीकर्ता र चीनका कम्पनीहरूलाई प्राथमिकता दिँदै स्थानीय सरोकार बेवास्ता गरिरहेको छ। यसैबीच, लाहोर र इस्लामाबादस्थित United Kashmir People’s National Party (UKPNP) ले पनि कनाडा र युरोपका शहरहरूमा विरोध प्रदर्शन गर्दै गिलगित–बाल्टिस्तानमा विद्यार्थीहरू र कार्यकर्ताहरूको गिरफ्तारीको निन्दा गरेको छ।

विश्लेषकहरू भन्छन्, “गिलगित–बाल्टिस्तान अब केवल भौगोलिक विवाद होइन, जन–अधिकार र पहिचानको आन्दोलनमा रूपान्तरित भइसकेको छ। पाकिस्तानको संघीय शासनले यो क्षेत्रमा असन्तुष्टि र स्वतन्त्रताको भावना झन् गहिरो बनाइरहेको छ।”

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।