चीनमा बढ्दो लिङ्ग असन्तुलन, छिटो बुढ्यौली भइरहेको जनसंख्या, र गरिबीको फाइदा उठाउँदै महिलाहरूको बेहुली तस्करीको समस्या महामारीको रूपमा फैलिएको छ। दक्षिणपूर्वी एशियाका देशहरूमा सीमित रहेको यो समस्या अहिले नेपाल, पाकिस्तान, र बंगलादेशजस्ता दक्षिण एशियाली देशहरूसम्म फैलिएको छ। उत्तर कोरिया भने अझै पनि विवाह र यौन दासत्वका लागि मानव तस्करीको प्रमुख स्रोत बनेको छ। बेइजिङ सरकारको यस गम्भीर समस्याप्रति मौनता र कारबाहीको अभावले स्थिति झन् भयावह बनेको छ।

दक्षिण एशियामा बेहुली तस्करीको विस्तार

म्यानमार, भियतनाम, र कम्बोडियाजस्ता देशहरूले विगत दुई दशकदेखि चिनियाँ तस्करहरूको लक्ष्यको रूपमा सेवा गरिरहेका थिए। तर हाल नेपाल, पाकिस्तान, र बंगलादेशबाट पनि बेहुली तस्करीका घटनाहरू द्रुतगतिमा बढिरहेका छन्। न्यूयोर्कस्थित मोडल इन्टरनेशनल मोबिलिटी कन्वेन्सनकी अनुसन्धानकर्ता विशालाक्षी अन्नामलाईले यस समस्यालाई "मानवअधिकार उल्लङ्घनको गम्भीर रूप" भनी व्याख्या गरेकी छिन्।

तस्करहरूले गरिबी र कमजोर परिस्थितिको फाइदा उठाउँदै महिलाहरूलाई रोजगारीको झूटो आश्वासन दिँदै चीन पुर्‍याउँछन्। त्यहाँ उनीहरूलाई जबर्जस्ती विवाह वा यौन दासत्वमा धकेलिन्छ। "कतिपय अवस्थामा, तस्करहरूले महिलाहरूलाई कृषि काम वा सेवा क्षेत्रमा रोजगारी दिने प्रलोभनमा चीन लैजान्छन्, तर अन्ततः उनीहरूलाई वेश्यालयमा बेचिन्छ," अन्नामलाईले भनिन्।

बंगलादेशमा ठूलो घटना

२०२४ मा बंगलादेशमा एक आमा आफ्नी छोरीलाई एक चिनियाँ पुरुषसँग विवाह गराउन बाध्य बनाइन्। ती चिनियाँ पुरुषले आफू मुस्लिम भएको र गाजीपुर सहरमा बसोबास गर्दै आएका भनी झूटो परिचय दिएका थिए। विवाहपछि ती महिलालाई चीनको वेश्यालयमा बेचिएको खुल्यो। आमाले पतिसहित विवाहको व्यवस्थापनमा संलग्न दलालहरूमाथि उजुरी गरेकी छिन्।

"हामीलाई कमजोर अवस्थामा पारी मेरी छोरीलाई यौन शोषणका लागि चीन तस्करी गरिएको छ," आमाले उजुरीमा भनेकी छिन्। तर ढाकास्थित चिनियाँ दूतावासले यस घटनाको औपचारिक जानकारी नआएको भन्दै आफ्नो संलग्नता अस्वीकार गरेको छ।

नेपाल र पाकिस्तान पनि प्रभावित

नेपालमा केही वर्षअघि चार चिनियाँ नागरिकलाई पाँच नेपाली महिलालाई चीन तस्करी गर्ने क्रममा पक्राउ गरिएको थियो। यस्तै, पाकिस्तानमा चीन–पाकिस्तान आर्थिक करिडोर (CPEC) को कार्यान्वयनका क्रममा चिनियाँ नागरिकहरूको उपस्थिति बढेसँगै बेहुली तस्करी तीव्र भएको छ।

२०१९ मा पाकिस्तानको संघीय अनुसन्धान एजेन्सीले ६०० भन्दा बढी गरिब पाकिस्तानी महिलाहरूलाई चिनियाँ पुरुषलाई बेचिएको तथ्य पत्ता लगायो। ती महिलाहरूलाई दुर्व्यवहार, जबर्जस्ती गर्भावस्था, र वेश्यावृत्तिमा पारिएको थियो। तर, पाकिस्तान सरकारले चीनसँगको सम्बन्ध बिग्रने डरले कुनै कारबाही गर्न सकेन।

उत्तर कोरियामा सबैभन्दा गम्भीर स्थिति

उत्तर कोरियाबाट हजारौं महिलाहरूलाई विवाह र यौन दासत्वका लागि चीनमा तस्करी गरिन्छ। ली युम नामकी एक महिला, जसले उत्तर कोरियाबाट भाग्न खोजेकी थिइन्, दलालले उनलाई वेश्यालय सञ्चालकलाई बेचिदिएको खुलासा गरिन्। "मलाई थाहा पाएपछि अपमानित महसुस भयो। म रुन थालेँ र घर फर्किन चाहें, तर वेश्यालय सञ्चालकले मलाई किनेको पैसा तिर्नुपर्ने भन्दै रोकिदिए," उनले बताइन्।

बेइजिङ सरकारको आलोचना

अमेरिकी विदेश मन्त्रालयको २०२४ को "मानव तस्करी प्रतिवेदन" ले चीनले यस समस्यालाई गम्भीर रूपमा नलिएकोमा कडा आलोचना गरेको छ। "चीनले लगातार सात वर्षसम्म मानव तस्करीसम्बन्धी कुनै पनि विस्तृत कानुनी तथ्यांक सार्वजनिक गरेन। न त पीडितहरूलाई संरक्षण वा न्यायको प्रत्याभूति दियो," प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

विशालाक्षी अन्नामलाईले चिनियाँ प्रशासनको लापरवाही र भ्रष्टाचारले तस्करी नियन्त्रण प्रयासलाई कमजोर बनाएको बताइन्। "चिनियाँ अधिकारीहरूले कतिपय अवस्थामा पीडित महिलाहरूको निवेदन अस्वीकार गर्दै, महिनौं थुनामा राख्ने वा जबर्जस्ती पतिसँग फर्काउने काम गरेका छन्," उनले भनिन्।

अन्तर्राष्ट्रिय हस्तक्षेपको आवश्यकता

बेइजिङको उदासीनता र मानवअधिकार उल्लङ्घनले यो समस्या गहिरिँदै गएको भन्दै मानवअधिकारवादीहरूले कडा आपत्ति जनाएका छन्। यस समस्याको समाधानका लागि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले तुरुन्त कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकता रहेको छ। बेहुली तस्करीको महामारी नियन्त्रण गर्न चीनले ठोस कानुनी कारबाही र तस्करी पीडितहरूको संरक्षणका लागि प्रभावकारी नीति अवलम्बन गर्नुपर्ने आवाज उठाइएको छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

चीनमा कम्युनिस्ट शासनको कडाइले जन्मायो बेहुली तस्करीको भयावह समस्या