चीनको सैन्य नेतृत्व अहिले अभूतपूर्व संकटमा छ। उच्चस्तरीय भ्रष्टाचारको छानबिनले पीपुल्स लिबरेशन आर्मी (PLA) को नेतृत्व तहमा रहेको संस्थागत कमजोरीलाई सतहमा ल्याएको छ। पछिल्लो घटनाक्रममा रक्षामन्त्री डोङ जुन निलम्बनमा परेका छन्, जसले चीनको सैन्य नेतृत्वको संकटलाई थप गम्भीर बनाएको छ। राष्ट्रपति सी जिनपिङको महत्वाकांक्षी सैन्य रणनीतिमा असर पार्दै यो संकट PLA को सैन्य तयारीलाई कमजोर बनाइरहेको छ।

तीनजना लगातार रक्षामन्त्रीहरू—वेई फेङ्हे, ली साङफु, र अहिले डोङ जुन—भ्रष्टाचारको आरोपमा छानबिनमा परेका छन्। वेई फेङ्हे, जो २०१८ देखि २०२३ सम्म रक्षामन्त्री थिए, "गम्भीर अनुशासन उल्लङ्घन" का लागि पार्टीबाट निष्कासित भए। उनका उत्तराधिकारी ली साङफु सात महिनामात्र टिक्न सके र ठूलो घूसको आरोपपछि पदच्युत भए। अहिले डोङ जुन पनि छानबिनको चपेटामा परेका छन्, जसले PLA को नेतृत्व संरचनामा गहिरो कमजोरी देखाएको छ।

छानबिनको प्रभाव रक्षामन्त्रीको कार्यालयसम्म मात्र सीमित छैन। झण्डै १०० उच्च सैन्य अधिकारीहरू अहिले निलम्बनमा परेका छन् वा छानबिनमा परिरहेका छन्। विशेषगरी रकेट फोर्स, जसले चीनको परमाणु हतियारहरूको निगरानी गर्छ, भ्रष्टाचारको केन्द्रमा रहेको छ। यसले चीनको राष्ट्रिय सुरक्षामा गम्भीर असर पार्दै आएको छ।

केन्द्रीय सैन्य आयोग (CMC) मा समेत अस्थिरता देखिएको छ। यो आयोग चीनको सबैभन्दा शक्तिशाली सैन्य निकाय भए पनि पछिल्लो समयमा नेतृत्व रिक्ति र अस्थिरताले ग्रस्त बनेको छ। एडमिरल मियाओ हुआको निलम्बनले यो संकटलाई थप जटिल बनाएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार, राष्ट्रपति सी जिनपिङको भ्रष्टाचार विरोधी अभियानले वास्तविक समस्याहरू समाधान गर्नुको सट्टा राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई हटाउन र भयको वातावरण सिर्जना गर्न प्रयोग भएको छ। तर, यो अभियानले चीनको सैन्य क्षमतामा थप अस्थिरता निम्त्याएको छ। अमेरिकी खुफिया स्रोतहरूले बताएअनुसार, भ्रष्टाचारका कारण सैन्य उपकरणहरू असफल हुनु र क्षेप्यास्त्र प्रणालीको कमजोरीजस्ता गम्भीर समस्या देखा परेका छन्।

सैन्य नेतृत्वमा देखिएको यो संकट रणनीतिक समयको निकै संवेदनशील समयमा आएको छ। ताइवानमाथि पुनःएकीकरण गर्ने राष्ट्रपति सी जिनपिङको महत्वाकांक्षी योजना र दक्षिण चीन सागरमा बढ्दो तनावका बीचमा PLA को अस्थिरताले चीनको रणनीतिक लक्ष्यमा बाधा पुर्‍याइरहेको छ।

यो संकटले चीनको संस्थागत शासन प्रणालीको कमजोरीलाई उजागर गरेको छ। सैन्य र राजनीतिक नेतृत्व व्यक्तिगत शक्तिमा निर्भर रहेको देखिन्छ, पारदर्शी र दिगो संस्थागत संरचनामा होइन।

चीनको आर्थिक मन्दी र पश्चिमी मुलुकहरूसँगको सम्बन्ध बिग्रँदै जाँदा यो संकटले चीनको वैश्विक छविमा थप नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ। छानबिनको जारी प्रक्रिया र नेतृत्वमा देखिएको अनिश्चितताले चीनको सैन्य क्षमतामा गम्भीर असर पारिरहेको छ।

अबका दिनहरूमा यो देख्न बाँकी छ कि राष्ट्रपति सी जिनपिङले यो संकटलाई कसरी सम्बोधन गर्नेछन्। के उनी सैन्य नेतृत्वमा विश्वास पुनःस्थापित गर्न सफल हुनेछन्, कि चीनको सैन्य संरचना थप कमजोर हुँदै जानेछ? अहिलेको अवस्थामा, PLA मा राजनीतिक चाप, छानबिन, र नेतृत्वको संकटले चीनको रणनीतिक महत्वाकांक्षामा गहिरो असर पारिरहेको छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।