तिब्बत वाच र टर्क्वोइज रूफको संयुक्त रिपोर्टले चीनका ठूला जलविद्युत परियोजनाहरूको बारेमा चिन्ता जनाएका छन्, जसले आफ्नै वैज्ञानिकहरूको चेतावनीलाई बेवास्ता गर्दै भूकम्पीय र पर्यावरणीय जोखिमहरू सिर्जना गरेको छ।

यो रिपोर्ट "चीनका खतरनाक ड्याम निर्माणका जोखिम: माचु/यलो नदीमा चीनको माथिल्लो क्षेत्रमा प्रवृत्तिका प्रभाव" नामक छ, जसमा माचु (यलो नदी) र यारलुङ त्साङपोमा भईरहेका पूर्वाधार निर्माणले ल्याएको हानिकारक प्रभावहरूको विस्तृत विश्लेषण गरिएको छ। रिपोर्टका अनुसार, तिब्बती उच्च मठहरूको ध्वंस र तिब्बती गाउँहरूको विस्थापन यो परियोजनाको मुख्य परिणामहरू मध्ये एक हो।

एउटा उदाहरणको रूपमा, याङखिल (याङचू) जलविद्युत स्टेशनको निर्माणले स्थानीय तिब्बतीहरूलाई आफ्ना घरहरू हटाउन बाध्य पारेको छ। यहाँसम्म कि एक पुरातात्त्विक मठलाई पनि चिनियाँ अधिकारीहरूले संरक्षण सूचीबाट हटाएपछि ध्वस्त पारिएको छ।

यसले तिब्बती समुदायहरूको सांस्कृतिक र आध्यात्मिक जीवनमा व्यापक अशान्ति ल्याएको छ। रिपोर्टले यस पनि खुलासा गरेको छ कि चीनले जलाशयोंमा माछा पालन गर्न थालेको छ, जसमा गैर-देशी रेनबो ट्राउट प्रजाति, जसलाई चिनियाँ उपभोक्ताहरूका लागि स्याल्मोनको रूपमा बजारमा विक्री गरिन्छ, ठूलो संख्यामा पालिनुका कारण स्थानीय पारिस्थितिकी तंत्रमा जोखिम उत्पन्न भएको छ।

यो रिपोर्टले चिनको हरित ऊर्जामा संक्रमणको दावीको विरोध गर्दै देखाएको छ कि धेरै जलविद्युत र सौर्य ऊर्जा परियोजनाहरू कोइला-आधारित पावर प्लान्टहरूसँग जडानमा रहेका छन्।

यसले चीनको हरित ऊर्जामा परिवर्तनको दावीलाई कमजोर बनाएको छ। यसका अतिरिक्त, तिब्बतका यी जलविद्युत परियोजनाहरूले डाउनस्ट्रीम देशहरूलाई पनि असर पुर्‍याउने सम्भावना रहेको छ।

रिपोर्टले क्याम्बोडिया, भियतनाम, लाओस र थाइल्याण्डका लाखौं किसान र माछापालकहरूलाई पानीको प्रवाह र माटोको घटबढका कारण समस्याहरू आउन सक्ने बताएका छन्। यसले खाद्य उत्पादनमा ठूलो असर पार्न सक्छ।

यस रिपोर्टले अन्तर्राष्ट्रिय समुदायलाई यो समस्या समाधान गर्न आग्रह गरेको छ र तिब्बती समुदाय र लाखौं अन्य प्रभावित जनताको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न दबाब दिएको छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।