हालका रिपोर्टहरूमा, न्यू योर्क टाइम्सले चीनले नेपालको सिमाना वरिपरि fence निर्माण गर्न थालेको र यसले नेपालको क्षेत्रीय अखण्डतामाथि खतरा पैदा गरेको विषयमा चासोजनक तथ्यहरू प्रस्तुत गरेको छ।

चीनले आफ्नो सिमानामा fence बनाउँदै, आफ्नो क्षेत्रीय दावीलाई विस्तार गर्दै र क्षेत्रको सन्दर्भमा बलजफ्ता दबाब प्रयोग गर्दैछ। यो रणनीति केवल नेपालको संप्रभुतामाथि खतरा मात्र होइन, साथै चीनको यथार्थमा दलाई लामा प्रति तिब्बती समुदायहरूको प्रभावलाई कम गर्ने व्यापक उद्देश्यलाई पनि दर्शाउँछ।

चीनको अतिक्रमण विशेष रूपमा नेपालको कर्णाली प्रान्तको हुम्ला जिल्लामा प्रकट भएको छ, जहाँ चिनियाँ बर्जर तारको बाड र निगरानी प्रणालीहरू स्थापित गरिएका छन्। यी कार्यहरू चीनको दलाई लामालाई लक्षित गर्ने र तिब्बती जनसंख्यामा प्रभाव घटाउने प्रयाससँग सम्बन्धित छन्। रिपोर्टहरूले देखाउँछ कि चीनको सुरक्षा बलहरूले नेपालमा रहेका तिब्बतीहरूको दलाई लामाको तस्वीर देखाउने कुरा नगर्न दबाब दिइरहेका छन्, जसले सांस्कृतिक र धार्मिक दमनलाई तीव्र बनाएको छ।

चीनका उद्देश्यहरू केवल क्षेत्रीय दावीको विस्तारमा सीमित छैनन्; यसले नेपालमा चाइनिज बौद्ध धर्मको प्रवर्धन गर्दै दलाई लामाको प्रभावलाई कम गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। सीमा वरिपरि भन्सार कार्यालय र आव्रजन सुविधाहरूको निर्माणले बीजिङ्गको उद्देश्यलाई स्पष्ट पार्छ कि यसले क्षेत्रको नियन्त्रण स्थापना गर्न चाहन्छ।

यो व्यवहारको ढाँचा नेपालमा मात्र सीमित छैन। पछिल्लो केही वर्षमा, चीनले लदाख, सिक्किम, भुटान र अरुणाचल प्रदेशका क्षेत्रहरूमा दावी गर्दै आएको छ। भुटानमा, जुन चीनसँग कूटनीतिक सम्बन्ध छैन, बीजिङ्गले आक्रामक क्षेत्रीय दावीहरू गरेको छ, जबकि भुटानको सिमानामा गाउँहरू निर्माण गरिरहेको छ, जसले भू-राजनीतिक परिदृश्यलाई थप जटिल बनाइरहेको छ।

चीनको कार्यको परिणामहरू गम्भीर छन्, किनकि यसले केवल नेपालको क्षेत्रीय अखण्डता मात्र होइन, दक्षिण एशियामा समग्र भू-राजनीतिक सन्तुलनमा पनि चुनौती प्रस्तुत गर्छ। यस्ता अतिक्रमणहरूले नेपालको शरणार्थी तिब्बतीहरूको संख्या तीव्र रूपमा घटेको छ, किनभने धेरै अब चीनको दमनकारी शासन र स्वतन्त्रताको आकांक्षाहरू बीच फसेका छन्।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले चीनको यस्तो बलजफ्ताको रणनीति र क्षेत्रीय विस्तारको प्रयासलाई चिन्न र समाधान गर्नुपर्ने आवश्यक छ। जब चीनले नेपाल र अन्य छिमेकी क्षेत्रहरूमा आक्रामक रुखमा जारी राख्छ, त्यसको अर्थ धेरै क्षेत्रीय अस्थिरताहरूको जोखिम बढ्दै जान्छ, जसले यस्तो अतिक्रमणबाट प्रभावित राष्ट्रहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न एकीकृत प्रतिक्रिया आवश्यक बनाउँछ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।