पाकिस्तानमा बालश्रम समस्या गहिरिँदै गएको छ र यसको प्रभावले हरेक चौथो परिवारमा बालबालिका श्रममा लाग्न बाध्य छन्। यिनीहरू खतरनाक वातावरणमा काम गरिरहेका छन्, जस्तै इँटाभट्टा, हात्तकाँच उद्योग, घरेलु काम, र खानीहरूमा। पाकिस्तानले बालश्रम विरोधी अन्तर्राष्ट्रिय सन्धि अनुमोदन गरिसकेको भए पनि, यसको कार्यान्वयन कमजोर छ।

युनिसेफका अनुसार, करिब ३.३ मिलियन बालबालिकाहरूको बाल्यकाल खोसिएको छ, तर पाकिस्तानको सोसाइटी फर द प्रोटेक्शन अफ द राइट्स अफ द चाइल्ड (एसपीआरसी) ले यो संख्या १२ मिलियन भन्दा बढी रहेको बताउँछ। बालबालिकाहरूले शिक्षा पाउन सकेका छैनन् र उनीहरू यौन शोषण, तस्करी र हिंसाको शिकार बन्दै आएका छन्। गरिबी, आय असमानता, र सामाजिक-धार्मिक मान्यताहरूले बालश्रमको गति अझ तीव्र बनाएको छ।

खासगरी खैबर पख्तुनख्वा प्रान्तमा, बालबालिका काम गर्न बाध्य हुने अवस्था अत्यन्तै गम्भीर छ। सरकारी अधिकारीहरूले यस समस्यालाई गम्भीर रूपमा नलिएका कारण, पाकिस्तानको सामाजिक सुरक्षाको अभावले बालश्रम र गरिबीको चक्रलाई निरन्तरता दिएको छ।

यस समस्यालाई समाधान गर्न सरकारको नीतिगत असक्षमताको कारण बालबालिका संरक्षणका निम्ति कुनै प्रभावकारी सार्वजनिक संयन्त्रको विकास भएको छैन। नागरिक समाजका अभियन्ताहरूले बालश्रमको समस्या अझै पनि निरन्तर गहिरिँदै गएको र यसप्रति प्रभावकारी कदम चाल्न सरकार असफल रहेको बताउँछन्।

रफिया जकारिया, एक कानुनी विशेषज्ञका अनुसार, धनी र शिक्षित समुदायले समेत बालबालिकाको शोषणलाई नजरअन्दाज गर्दै आएका छन्। धनी घरपरिवारमा घरेलु कामदारका रूपमा काम गर्ने बालबालिकाहरूले यातना सहनु परेको घटनाहरू धेरै छन्।

अझ दुःखद् कुरा त, बालश्रममा रहेका बालबालिकाको दुर्व्यवहार र हत्या प्रायः रिपोर्ट हुँदैन। यो घटनाले पाकिस्तानी समाजको नैतिक क्षय र सरकारको असफलतालाई प्रकट गरेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले बालश्रमको अन्त्यका लागि पाकिस्तानलाई थप प्रभावकारी कदम चाल्न दवाव दिनुपर्ने देखिन्छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।