भारत र जापानबीचको तेस्रो २+२ मन्त्रिस्तरीय वार्ता हालै सम्पन्न भएको छ, जसले दुई राष्ट्रबीचको रणनीतिक सम्बन्धलाई अझै गहिरो बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। २०१९ मा सुरु भएको यो संवादले विशेष गरी सुरक्षा र रक्षा सहकार्यमा प्रगति हासिल गरेको छ। वार्तापछि आएको संयुक्त वक्तव्यले केही प्रमुख उपलब्धिहरूलाई उजागर गरेको छ, जसमा जापानको भारतीय वायुसेनाद्वारा आयोजित द्विपक्षीय र बहुपक्षीय हवाई अभ्यासमा सहभागिता, साथै २०२३ मा तीनै सेवाहरूको द्विपक्षीय सैन्य अभ्यास समावेश थियो। साथै, निःशस्त्रीकरण, अप्रसार, साइबर सुरक्षा, र आतंकवाद प्रतिरोध जस्ता मुद्दाहरूमा निरन्तर छलफल भइरहेको छ। 

भारतले जापानबाट प्रविधि हस्तान्तरणमा विशेष रुचि राखेको छ, जसले आफ्नो रक्षा क्षमताहरूलाई बलियो बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ। भारतीय विदेशमन्त्री सुब्रह्मण्यम जयशंकरले वार्ताको क्रममा जापानलाई प्रविधि साझेदारीमा अवरोध पुर्‍याउने नियामक समस्याहरूको समाधान गर्न आग्रह गरेका थिए। यद्यपि, संयुक्त वक्तव्यमा यस क्षेत्रमा कुनै ठोस प्रगतिको संकेत छैन। नजिकका साझेदारहरूबीच पनि राष्ट्रिय प्रविधि सम्पत्ति प्रायः गहिरो रूपमा सुरक्षात्मक हुन्छन्, जसले प्रविधि हस्तान्तरणलाई जटिल बनाउँछ। उदाहरणका लागि, भारत र जापानबीचको मानवरहित भूमि सवारी साधन (यूजीभी) परियोजनाले अपेक्षा अनुसारको परिणाम दिन सकेको छैन, र जापानले एस्टोनियाली कम्पनीबाट यूजीभीहरू खरिद गर्ने निर्णय गरेको छ। 

भारत-जापान सम्बन्धमा भएको प्रगति अन्य हिन्द-प्रशान्त साझेदारहरूका लागि उत्साहजनक छ, किनकि यसले क्षेत्रमा व्यापक सुरक्षा संरचना निर्माण गर्न योगदान पुर्‍याउँछ। यद्यपि, यो संवादले वर्तमान साझेदारीको सीमाहरूलाई पनि उजागर गरेको छ। प्रगति भए तापनि, सम्बन्धलाई अर्को तहमा लैजान सक्ने कुनै ठूला नयाँ पहलहरूको योजना छैन। यो सम्भवतः भारतको सावधानीपूर्वक दृष्टिकोणका कारण हुन सक्छ, जसले प्राविधिक हस्तान्तरणलाई सुनिश्चित नगरी थप सुरक्षा सम्बन्धहरूलाई गहिरो बनाउन चाहेको छैन। 

अन्त्यमा, यद्यपि भारत-जापान २+२ संवादले महत्त्वपूर्ण परिणामहरू दिएको छ, साझेदारीलाई अगाडि बढाउन दुवै राष्ट्रले आफ्ना अपेक्षाहरू पुनः मूल्याङ्कन गर्न र आफ्ना चासोहरूसँग मेल खाने नयाँ सन्तुलन खोज्न आवश्यक हुन सक्छ। यसले वर्तमान अवरोधहरूलाई पार गर्न र सम्बन्धलाई अझ गहिरो बनाउने बाटो प्रशस्त गर्न थप ठोस राजनीतिक प्रतिबद्धता समावेश गर्न सक्छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।