चीनले म्यानमारमा आफ्नो प्रभाव बढाउन कूटनीतिक, आर्थिक, र सामरिक हतियारहरूको उपयोग गर्दै आएको छ। यस रणनीतिमा चीनले म्यानमारको राजनीतिक र सैन्य नेतृत्वसँग सम्बन्ध सुदृढ गरी आफ्नो हित सुरक्षित राख्न विभिन्न गतिविधिहरू गर्दै आएको छ। चीनको यस प्रकारको चलखेलले म्यानमारलाई मात्र नभई समग्र दक्षिणपूर्वी एशियामा प्रभाव पार्ने गरेको छ।

म्यानमारमा चीनको प्रवेश विभिन्न ठूला परियोजनाहरू, लगानी, र ऋणमार्फत भएको देखिन्छ। विशेषगरी बेल्ट एण्ड रोड इनिसियटिभ (BRI) अन्तर्गत म्यानमारका ठूला पूर्वाधार परियोजनाहरूमा चीनको ठूलो संलग्नता रहेको छ। यी परियोजनाहरूले म्यानमारलाई वित्तीय रुपमा चीनमाथि निर्भर बनाएको छ, जसले गर्दा म्यानमारलाई चीनको प्रभावबाट टाढा रहन कठिन परेको छ।

यसको अतिरिक्त, चीनले म्यानमारका विभिन्न राजनीतिक दल, जातीय समूहहरू, र सैन्य गुटहरूसँग नजिकको सम्बन्ध राख्दै आफ्नो हितलाई प्रवर्द्धन गरेको छ। म्यानमारमा जारी आन्तरिक द्वन्द्व र अशान्तिले चीनलाई आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्ने मौका प्रदान गरेको छ। यसले चीनलाई म्यानमारको आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप गर्न र आफ्नो रणनीतिक लक्ष्यहरू हासिल गर्न मद्दत पुर्याएको छ।

यस्तै, म्यानमारको प्राकृतिक स्रोतहरूमा चीनको पहुँचलाई सुदृढ गर्न चीनले सीमापार व्यापार, पूर्वाधार निर्माण, र अन्य आर्थिक गतिविधिहरूलाई बढावा दिएको छ। यी गतिविधिहरूले म्यानमारमा चीनको आर्थिक र राजनीतिक प्रभावलाई थप बलियो बनाएको छ।

तर, चीनको यस प्रकारको प्रभाव र प्रवेशले म्यानमारमा असन्तुलन र अस्थिरता निम्त्याएको छ। म्यानमारको स्थानीय जनताको चासो र हितलाई बेवास्ता गर्दै चीनले आफ्नो स्वार्थलाई प्राथमिकता दिएको छ। यसले म्यानमारमा चीनप्रति असन्तोष र विरोधलाई जन्म दिएको छ।

चीनले म्यानमारमा आफ्नो रणनीतिक हित सुरक्षित राख्न अपनाएको यो दृष्टिकोणले दीर्घकालीन रूपमा म्यानमारको सार्वभौमिकता र राष्ट्रिय स्वाधीनतामा चुनौती पुर्याउन सक्ने देखिन्छ। चीनको यो चलखेलले म्यानमारलाई अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा समेत समस्यामा पार्न सक्छ, किनकि यसले अन्य शक्तिहरूसँगको सम्बन्धमा असन्तुलन निम्त्याउँछ। 

यसैले, म्यानमारका राजनीतिक नेतृत्व र जनताले चीनको यस भूराजनीतिक चालबाजीप्रति सचेत रहनु आवश्यक छ, ताकि म्यानमारको राष्ट्रिय स्वाधीनता र हितको रक्षा गर्न सकियोस्।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।