लेह - दक्षिण एसियाको उच्चतम उचाइमा अवस्थित एउटा असाधारण कला प्रदर्शनीमा विभिन्न पृष्ठभूमिका कलाकारहरू सा लद्दाखको लुभावनी विस्तारमा भेला भएका छन्। 

हावापानी, संस्कृति र समुदायमा ध्यान केन्द्रित गर्दै कलाकारहरूले हाम्रा बहुमूल्य प्राकृतिक स्रोतहरूको संरक्षण गर्न र अशुभ मौसमी उथलपुथलहरूको सामना गरिरहेको प्रकृतिको लागि गहिरो प्रशंसा जगाउन महत्त्वपूर्ण सन्देश फैलाउन आफ्ना कलाकृतिहरूको रूपान्तरण क्षमताको उपयोग गरेका छन्। 

मनमोहक साइट-विशिष्ट कला स्थापनाहरू, अत्याधुनिक भिडियो प्रक्षेपणहरू, र मूर्तिहरू लेह नजिकैको रमणीय डिस्को उपत्यकामा कलाकारहरुले जलवायु आशावादको व्याख्या गर्न खोजेको बताइएको छ। 

सा लद्दाखले लद्दाखी, भारतीय, र अन्तर्राष्ट्रिय कलाकारहरूको कामहरू प्रस्तुत गर्दैछ जसमा निकोलस गेरहल्टर, फिलिप फ्र्याङ्क, शर्बेन्दु डे, जिग्मेट आङ्मो, विभा गल्होत्रा, स्कर्म सोनम टाशी, त्सेरिङ गुरमेट कुंग्याम, सागरदीप सिंह र छिरिङ मोटप समावेश छन्।

तेन्जिङ 'जम्मी' जाम्याङ, राकी निकाहेतिया र सगदीप सिंहद्वारा २०२३ मा स्थापना गरिएको, सा लद्दाख एउटा अग्रगामी पहल हो जसले कलाकार, संस्था र समुदायलाई एकै ठाउँमा ल्याएर दक्षिण एसियाको सबैभन्दा उच्च समकालीन भूमि कला प्रदर्शनी ३६०० मिटरको अचम्मको उचाइमा आयोजना गरेका छन्। 

एएनआईसँग कुरा गर्दै भारत र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा काम गरिरहेकी कलाकार विभा गल्होत्राले प्रकृति र मानवबीच ‘समानता’ हुनुपर्ने सन्देशमा जोड दिएकी छन् ।

'म भारत र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई जोड्‍नका लागि काम गर्छु। यहाँ मलाई सा लद्दाखले ल्यान्ड आर्ट प्रोजेक्ट गर्न कलाकारको रूपमा निमन्त्रणा गरेको छ किनभने म मेरो भूमिमा कला देखाइरहन्छु। यो एक पाठ-आधारित काम हो जुन मैले स्वामित्वको बारेमा कुरा गरिरहेको मङ्गोलिया जस्ता अन्य देशहरूमा गरेको कामको निरन्तरतामा छ। यहाँ विगत तीन वर्षको अवस्था हेर्दा हामी जलवायु संकटबाट गुज्रिरहेका छौं। यसले मलाई प्रकृति सधैं हामीसँग नै रहन्छ भन्ने सोच्न बाध्य बनायो। यो काम प्रकृतिको स्वर हो, जसले भन्छ यहाँको यात्री तिमी हौ म होइन। काम भनेको त्यही हो,’ उनले भनिन् ।

'म सधैं सोच्छु कि प्रकृति र मानव बीच समानता हुनुपर्छ। हामीले पृथ्वीलाई सन्तुलनमा राखेका छौं, त्यसैले हामीले यो सन्तुलन बनाउनुपर्छ र सँगै बस्न थाल्नुपर्छ,' उनले थपिन्।

जबकि अर्का कलाकार जो एक विद्वान र लेखक पनि हुन्, आफ्ना प्रक्षेपणहरू मार्फत जलवायु चिन्तामा काम गर्दै आएका छन् र भौतिक विपत्ति देखाउनुको सट्टा आगामी भविष्यमा बढ्दै जाने मानिसहरूको कथा प्रस्तुत गरेका छन्।

‘मेरो मुख्य माध्यम फोटोग्राफी हो। तर यसको डोमेन भित्र, म अधिक चरणबद्ध र रचनात्मक काम गर्छु। विगत धेरै वर्षदेखि म जलवायुसम्बन्धी सरोकारहरूमा काम गरिरहेको छु। त्यसैले मैले यहाँ सा लद्दाखमा देखाएको काम प्रक्षेपण हो,' शर्बेन्दु देले भने।

'विश्वव्यापी जलवायु संकटको बेला हामी कस्तो प्रकारको भविष्यमा सहवास गरिरहेका छौं भनेर म अनुमान गर्छु। त्यसैले भौतिक विनाशकारी दृश्यहरू देखाउनुको सट्टा, मेरो कथा निकट भविष्यमा बाँच्ने मानिसहरूको बारेमा हो,' उनले थपे।

अगस्ट २३ मा, जुन जर्मन दूतावासद्वारा समर्थित सा लद्दाखको समापन कार्यक्रम पनि हो, जर्मनीका फिलिप फ्रान्क जस्ता कलाकारहरू, प्रकृतिमा आफ्ना अनुमानका लागि अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा परिचित, आध्यात्मिकता र प्राकृतिक संसारबीचको सम्बन्धको खोजी गर्ने छन्।

सा लद्दाखका सह-संस्थापक राकी निकाहेतियाले आफ्नो दृष्टिकोण व्यक्त गर्दै भने, “हाम्रो प्राथमिक फोकस २० एकड जमिनमा हुनेछ, जहाँ हामी 'जलवायु आशावाद' को हाम्रो व्याख्यामा गहिरिएर जानेछौं। ल्यान्ड आर्ट, हाम्रो उद्देश्य जलवायु सम्बन्धी मुद्दाहरूमा समावेशी संवादलाई प्रोत्साहन गर्ने, आकर्षक र प्रेरणादायी समुदायहरूलाई लुकाउने तर नाजुक हिमालय परिदृश्यको बीचमा छ।

कार्यशालाहरूको एक शृङ्खलाको रूपमा, लेहको इस्लामिया पब्लिक स्कूलका विद्यार्थीहरूले स्वैच्छिक रूपमा भाग लिए, बहुमूल्य एक्सपोजर प्राप्त गरे र जलवायु परिवर्तन र वातावरणको बारेमा सिक्न नजिकको आत्मीयता विकास गरेका छन्। 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।