थिम्पु - भुटानले दिगो र समावेशी वृद्धिमा ध्यान केन्द्रित गर्दै प्राकृतिक र सांस्कृतिक स्रोतहरूसँग घनिष्ठ रूपमा जोडिएका उद्योगहरू विकास गरेको भुटान लाइभ रिपोर्ट गरेको छ।

देशको औद्योगिकीकरण यात्रा विश्वभरका परम्परागत प्रतिमानहरूबाट छुट्टै प्रस्थान भएको उल्लेख गर्दै आर्थिक वृद्धिको उन्मादपूर्ण खोजले प्रायः वातावरणीय सरोकारहरूलाई छाया पारेको बताइएको छ।  

जलविद्युत उद्योग एक प्रमुख उदाहरण हो र देशको प्रचुर मात्रामा जलस्रोतको पूँजीकरण गर्दै, भुटान ऊर्जा र राजस्वको स्वच्छ र दिगो स्रोतको रूपमा जलविद्युतमा परिणत भएको छ। 

यसले देशको उद्योग र घरहरूलाई मात्र शक्ति प्रदान गर्दैन तर यसले भुटानलाई वातावरणलाई हानी नगरी आफ्नो अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउँदै छिमेकी देशहरूमा बिजुली निर्यात गर्न अनुमति दिनुपर्ने बताइएको छ। 

भुटानले ध्यानपूर्वक पालनपोषण गरेको अर्को उद्योग पर्यटन हो। 'उच्च मूल्य, कम प्रभाव' नीतिले पर्यटकहरूको संख्यालाई सीमित गर्दछ, वातावरणीय क्षतिलाई न्यूनीकरण गर्दै अधिकतम आय पर्यटकहरूलाई भुटानको गहिरो जरा भएको वातावरणीय नैतिकतामा पनि शिक्षित गरिन्छ र दिगो अभ्यासहरूमा भाग लिन प्रोत्साहित गरिन्छ।

यो देश लामो समयदेखि वातावरण संरक्षणको लागि आफ्नो प्रतिबद्धताका लागि परिचित छ। हिमालयका अग्ला चुचुराहरूमा बसेको, देशको ७० प्रतिशतभन्दा बढी जङ्गलले ढाकेको छ, र यो विश्वको एक मात्र कार्बन-नेगेटिभ देश बनेको छ। यसको संविधानले सबै भावी पुस्ताका लागि न्यूनतम ६० प्रतिशत वन क्षेत्र अनिवार्य गरेको भुटान लाइभले उल्लेख गरेको छ। 

राष्ट्रको कपडा भित्र गहिरो सम्मिलित उनीहरूको दर्शनले जीडीपी-केन्द्रित वृद्धिको तुलनामा समग्र विकास र दिगोपनलाई बढावा दिएको छ। तथापि, दिगो औद्योगिकीकरणको लागि भुटानको बाटो चुनौतीविहीन छैन। 

जलवायु परिवर्तनले महत्त्वपूर्ण खतरा निम्त्याउँछ, हिमनदीहरू पग्लिँदा बाढीको जोखिम बढेको छ। आर्थिक वृद्धिका लागि आवश्यक भए पनि उद्योगहरूको पूर्वाधार विकासलाई सावधानीपूर्वक व्यवस्थापन गर्न नसक्दा प्राकृतिक वातावरणमा हानि पुर्‍याउने जोखिम पनि हुन्छ।

देशको अद्वितीय दृष्टिकोणले प्रभावशाली नतिजाहरू दिएको छ; यसले दिगोपनसँग सम्झौता नगरी आफ्नो बढ्दो जनसङ्ख्यालाई आर्थिक रूपमा फस्टाउन सक्ने सुनिश्चित गर्ने चुनौतीको सामना गर्दछ। भूटान लाइभका अनुसार औद्योगिक विकास र वातावरणीय संरक्षणका आवश्यकताहरूलाई सन्तुलनमा राख्नु निरन्तरको काम हो। 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।