सिन्जियाङ - सिन्जियाङमा रहेका उइगर अल्पसंख्यकहरूमाथि भइरहेको उत्पीडनको न्यून मिडिया कभरेजको बीचमा टोरन्टो स्टार माइकल लेभिटले उइगरहरूको दुर्दशामा विश्वको ध्यान केही हदसम्म कम भएको बताएका छन्। 

उनले चीनमा उइगर उत्पीडन मानवताविरुद्धको सबैभन्दा घृणित र भयावह अपराध भएको पनि बताएका छन्। यद्यपि, हामीले उइगरहरूको दुर्दशामा लेभिटको क्यानाडाली परिप्रेक्ष्य पढ्दा हालैको अलजजीराको रिपोर्टले मानवअधिकार वाचको फोरेन्सिक अनुसन्धानलाई उद्धृत गरेको छ। 

चिनियाँ अधिकारीहरूले ५० हजार ज्ञात मल्टिमिडिया फाइलहरूको उपस्थितिको लागि जातीय अल्पसंख्यक उइगरका फोनहरू अनुगमन गरेको खुलासा गरेको छ र यसले चीनको अतिवादको रूपमा लेबल गरिएको छ। 

मानवअधिकार वाचले गरेको खोज अनुसार करिब एक हजार चार जसय उरुम्ची निवासीहरूको फोनमा एक हजारभन्दा बढी अनौठो फाइलहरू फेला पारेको र पुलिसको मास्टर लिस्टमा रहेका फोनहरूसँग मेल खाएको पाइएको छ।

यी फाइलहरूको विश्लेषणले कुरानको प्रत्येक सुरा (अध्याय) को पढाइ सहित ५७ प्रतिशत साझा इस्लामिक धार्मिक सामग्री भएको खुलासा गरेको छ। चिनियाँ सुरक्षा सेवाहरूसँग 'हिंसक र आतंकवादी' सामग्रीको लामो सूची छ, जसमा आईएसआईएसजस्ता सशस्त्र समूहहरूद्वारा उत्पादित हिंसात्मक अडियो, भिडियो र तस्बिरहरू समावेश छन्। 

यसमा पृथकतावादी पूर्वी तुर्कस्तान स्वतन्त्रता आन्दोलन, विश्व उइघुर कांग्रेस, र संयुक्त राज्य सरकारद्वारा वित्त पोषित समाचार आउटलेट रेडियो फ्री एशिया लगायत उइगरहरूको पहिचान वा आत्म-निर्णयलाई बढावा दिने संगठनहरूका सामग्रीहरू पनि समावेश छन्।

फाइलहरूमा सन् १९८९ को तियानमेन स्क्वायर नरसंहारको बारेमा पनि जानकारी पनि समावेश छ र जुन चीनमा धेरै सेन्सर गरिएको छ। अलजजीराको रिपोर्ट अनुसार मावअधिकार वाचद्वारा विश्लेषण गरिएको मास्टर लिस्ट सिनजियाङ पुलिस डाटाबेसबाट कागजातहरूको फराकिलो ५२जीबी ट्रोभको अंश भएको र जुन २०१९ मा अमेरिकामा-आधारित मिडिया आउटलेट इन्टरसेप्टमा लीक गरिएको भए पनि हालसम्म सार्वजनिक गरिएको छैन।

हालैका वर्षहरूमा, चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टी (सीपीसी) ले उइघुरहरूमाथिको दमन बढाएको छ, जसमा धार्मिक स्वतन्त्रता, भाषा अधिकार, सांस्कृतिक अभिव्यक्ति र आन्दोलनको स्वतन्त्रतामा राज्यद्वारा लगाइएको प्रतिबन्धहरू समावेश छन्।

सन् २०१७ देखि, चिनियाँ सरकारले 'पुनः शिक्षा शिविर' नाम दिएर एक लाख भन्दा बढी उइगरहरूलाई गैरकानुनी हिरासतमा राखेको छ र उनीहरुमाथि व्यापक निगरानी, ​​धार्मिक प्रतिबन्ध, जबरजस्ती श्रम र अनैच्छिक नसबंदीजस्ता क्रुर यातना दिने कामहरु भइरहेका छन्। 

पश्चिमका अध्ययनकर्ताहरुले यसलाई 'होलोकास्टपछि अल्पसंख्यक समूहको सबैभन्दा ठूलो कैद' भनेर वर्णन गरेका छन्। गत वर्ष, संयुक्त राष्ट्र मानव अधिकार कार्यालयको प्रतिवेदनले शिविरहरूमा 'यातना वा अन्य प्रकारका क्रूर, अमानवीय वा अपमानजनक व्यवहार' भएको प्रतिवेदन पेश गरेको थियो। 

शिविरमा थुनिएका धेरैजसो मानिसहरूलाई कहिले पनि आरोप लगाइएको थिएन र उनीहरूको नजरबन्दलाई चुनौती दिने कानुनी माध्यम थिएन। प्रायः तिनीहरूको एक मात्र कथित अपराध मुस्लिम हुनु हो र धेरैलाई सीपीसीले अतिवादी वा आतंकवादी भनेर निन्दा गरेको छ। 

चीनद्वारा विदेशमा उइगरहरूलाई धम्की दिनु पनि सामान्य कुरा हो र जसमा उनीहरूलाई हिरासतमा राखेर चीन फर्काउने प्रयासहरू पनि समावेश छन्। यसले अन्य सरकारहरूलाई पनि चीनबाट भागेकाहरूलाई स्वदेश फिर्ता गर्न दबाब दिएको छ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

उइगरहरूले पूर्वी तुर्किस्तानलाई अलग देशको मान्यता दिन माग