नयाँ दिल्ली - चकमा, एक आदिवासी जनजाति हो, जो मुख्यतया त्रिपुरा, मिजोरम र असमको उत्तरपूर्वी राज्यहरूमा बसोबास गर्दछ र बौद्ध आध्यात्मिकता र परम्परागत चलनहरूको अद्वितीय मिश्रणको लागि परिचित छ।

चक्मा जातिले आफ्नो पुरातन सांस्कृतिक सम्पदा अनुग्रह र गर्वका साथ धारण गरेको एक प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

तिनीहरूको परम्परागत नृत्यहरू तिनीहरूको आध्यात्मिक सम्पदा र आदिवासी पहिचानबीचको पुलको रूपमा काम गर्दछ। यो सुविधा टुक्रा चकमा नृत्यको जीवन्त संसार, यसको बौद्ध जरा, र जनजातिको सांस्कृतिक पहिचानको संरक्षणमा यसको महत्त्वलाई उजागर गर्दछ।

चक्मा जनजातिको एक समृद्ध र विविध इतिहास छ, जुन शताब्दीयौं पछाडिको ट्रेस गर्दछ, तिनीहरूको उत्पत्ति वर्तमान बंगलादेशको क्षेत्रमा गहिरो जरा गाडिएको छ।

'उनीहरू उत्तर पूर्वी भारतका केही जनजातिहरूमध्ये एक हुन्, जसले बुद्ध धर्मलाई आफ्नो प्राथमिक आस्थाको रूपमा ग्रहण गरेका छन् र जसले उनीहरूलाई यस क्षेत्रका मुख्यतः शत्रुतावादी जनजाति समुदायहरूबाट अलग राखेको छ। बौद्ध धर्म र स्वदेशी चलनहरूको यो मिश्रणले उनीहरूको छुट्टै सांस्कृतिक पहिचानलाई आकार दिएको छ। परम्परा र आध्यात्मिकताको एक अद्वितीय मोज़ेक सिर्जना गरेको छ,' रिपोर्टले भन्यो।

चकमा परम्परागत नृत्यहरू उनीहरूको सांस्कृतिक र आध्यात्मिक अभिव्यक्तिको अभिन्न अंग हुन्। दुई प्रमुख नृत्य विधाहरू बिझु नृत्य र राजा नृत्य हुन्। यी नृत्यहरू चाडपर्व र विशेष अवसरहरूमा प्रदर्शन गरिन्छ, तिनीहरूको आध्यात्मिक सम्पदा र तिनीहरूको सांस्कृतिक जराहरूको उत्सवको झलक प्रदान गर्दछ।

चक्मा नयाँ वर्षको सुरुवात हुने बिझु पर्वमा बिझु नृत्य गरिन्छ। यो नृत्य यसको सुन्दर, तरल चाल र जीवन्त पोशाक द्वारा विशेषता हो। महिलाहरूले हातले बुनेको परम्परागत सरोङ्गलाई 'पिनोन्स' भनिन्छ र रंगीन गहनाले सजाइन्छ, जबकि पुरुषहरू 'धोती' र पगडी लगाउँछन्। बाँसुरी, ड्रम र झ्यालको सुमधुर धुनका साथमा, नर्तकहरू जीवन र ब्रह्माण्डको अन्तरसम्बन्धको प्रतीक हो।

'अर्को तर्फ, राजा नृत्य, चकमा राजालाई सम्मान गर्न प्रदर्शन गरिन्छ, जसले समुदायको सामाजिक-सांस्कृतिक जीवनमा केन्द्रीय भूमिका खेल्छ। यो नृत्यले चकमा योद्धाहरूको मार्सल पराक्रमलाई प्रदर्शन गर्दछ।

तर, चकमा जातिले विश्वव्यापीकरण भएको संसारमा आफ्नो अद्वितीय सांस्कृतिक पहिचान जोगाउने चुनौती सामना गरिरहेका छन् । 'परम्परागत नृत्य शैलीहरूले यस प्रयासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्, किनकि तिनीहरूले तिनीहरूको आध्यात्मिक सम्पदा र जनजाति चलनहरूसँग ठोस सम्बन्ध प्रदान गर्छन्।चकमा संस्कृतिको सारलाई अगाडि बढाउने कुरा सुनिश्चित गर्दै युवा पुस्ताहरूलाई यी नृत्य प्रकारहरू सिक्न र भाग लिन प्रोत्साहित गरिन्छ,' प्रतिवेदनमा भनिएको छ। 

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।