इस्लामावाद - २०१९ मा, पाकिस्तानले भारतबाट आएका तीर्थयात्रीहरूका लागि करतारपुरमा सिख गुरुद्वारा खोलेपछि विश्वभर सकारात्मक सन्देश फैलिएको थियो।

तर, वास्तविकतामा पाकिस्तानमा रहेका सिख समुदायले निरन्तर विभेदको सामना गरिरहेका छन् । पाकिस्तानी सिखहरू, जो मुख्यतया देशको उत्तरपश्चिममा बसोबास गर्छन्, उनीहरु सधै्रभरी त्रासमा बाँचिरहेका छन् ।

५०० वर्ष पुरानो यो धर्म सिख गुरु गुरु नानक देवको जन्मस्थली ननकाना साहिबमा स्थापना भएको थियो र अहिले यो क्षेत्र पाकिस्तानको हिस्सा हो । सन् १९४७ मा भारतबाट विभाजपछि बनेको पाकस्तिानमा दुई मिलियनभन्दा बढी शिखहरु रहेका थिए ।

शिखहरूको ठूलो जनसंख्या पञ्जाबका सबैभन्दा ठूला सहरहरू जस्तै लाहौर, रावलपिंडी र फैसलावादमा बसोबास गर्थ्यो । दुबै देशहरू बेलायतबाट स्वतन्त्र भएपछि अधिकांश शिखहरूले भारतको लागि पाकिस्तान छाडेका थिए ।

जबकि पाकिस्तानको नेशनल डाटाबेस एण्ड रेजिष्ट्रेसन प्राधिकरण (एनएडीआरए) ले पाकिस्तानमा ६ हजार १४६ शिखहरू मात्र दर्ता भएको दाबी गरेको छ । एनजीओ सिख रिसोर्स एण्ड स्टडी सेन्टर (एसआरएससी) द्वारा गरिएको जनगणना अनुसार ५० हजार शिखहरुले अझै पाकिस्तानमा बसोबास गरिरहेका छन् ।

पाकिस्तानमा सन् २०१७ मा गरिएको जनगणनामा शिखहरुलाई उल्लेख गरिएन । जसका कारण उनीहरुको संख्याको यकिन तथ्यांक पनि छैन । केही शिखहरु खैबर पख्तूनख्वामा बसोबास गर्छन्, त्यसपछि सिन्ध र पंजाबमा बसोबास गरिरहेका छन् ।

अमेरिकी स्रोत विभागलगायत अन्य स्रोतहरूले पाकिस्तानमा सिख जनसंख्या २०,००० भएको दाबी गरेका छ । छुट्टै पहिचान नहुने भन्ने समुदायले गरेको मागको बाबजुद पनि अदालतले त्यसो गर्न आदेश दियो र सरकारको आश्वासन भए पनि तथ्यांकमा भने शिखहरुलाई पाकिस्तान सरकारले उल्लेख गरेका छैन । जसकारण पाकिस्तानमा यसको जनसंख्याको वास्तविक आंकडा छैन ।

तर, अधिकार अभियानकर्ताहरु भन्छन् कि यसको आकार विगत दुई दशकहरुमा एकदमै कम आएको छ । सन् २००२ मा ५० हजारको संख्यामा रहेका शिखहरु अहिले ८ हजारको संख्यामा छन् ।

तिनीहरूको जनसंख्या घट्दै गएपछि उनीहरुको अधिकार पन िघट्दै गयो । तिनीहरूको छुट्टै पहिचानको नभएका कारणले समुदायले ठूलो चुनौतीहरूको सामना गर्नु परेको छ ।

आज त्यहाँका अधिकांश सिखहरु केपी र पाकिस्तानको पञ्जाब प्रान्तमा बस्छन् । उनीहरुलाई तत्काल अलग पहिचान नदिने हो भने विश्वकै पुरानो शिख सम्प्रदायले थप ठूलो संकटको सामना गर्नुपर्ने भएको छ ।

पाकिस्तानमा शिखलाई ठूलो पकडी र लामो दाह्रीबाट चिनिन्छ । शिख समुदायमाथि हिंसाका घटनाहरु पनि बढिरहेका छन् । यसलाई रोक्न पनि सरकारले कुनै पहल गरेको छैन ।

मिडिया डबली डट कम २०७३ श्रावण १ गतेबाट डबली नेटवर्क्स प्रा. लि द्वारा संचालित नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार पोर्टल हो । अनुसन्धान र खोजमुलक समाचारलाई प्राथामिकता राख्ने यस पोर्टलमा सम्प्रेषित समाचारलाई कपि गरि अन्य साइटमा जस्ताको तस्तै राख्न पूर्ण रुपमा निषेध गरिएको छ । कुनै समाचार कपि गर्ने र अनिवार्य रुपमा ब्याक्लिंक नदिएको पाइएमा प्रचलित साइबर कानुन अनुसार कारवाहि गरिने जानाकारी गराइन्छ ।

यो पनि

पाकिस्तानको भवलपुरमा हिन्दुका घरहरु भत्काइयो

पाकिस्तानको सिन्धमा ३८५ बालबालिकामाथि दुर्व्यवहारका घटना दर्ता

शिख समुदायलाई मुस्लिम धर्मगुरुको धम्की, गुरुद्वाराको जग्जा कब्जा गर्ने लक्ष्य

चमन प्रान्तमा अफगानी र पाकिस्तानी सेनाका बीच भिडन्त

चमन प्रान्तमा अफगानी र पाकिस्तानी सेनाबीच भिडन्त

पाकिस्तानी राज्यातंकविरुद्ध सिन्धमा प्रदर्शन, र्‍यालीमा सहभागी नै अपहरण